چهارشنبه ٠١ آذر ١٣٩٦

مقالات

سید یحیی موسوی - مطالعات اسلامی و آینده پژوهی
سیطره‌ی دراز آهنگ و فراخ‌دامن سکولاریسم به‌مثابه‌ی یکی از اندیشه‌های بنیادین مدرنیسم بر جهان، با تجربه‌های گوناگون و پیامدهایی که در تاریخ سیاسی و اجتماعی ملت‌ها از خود برجای گذارد، آنتی‌تز بنیادگرایی را نیز در درون خود پروراند. بنیادگرایی فرزند نامشروع سکولاریسم و نتیجه‌ی پیوند نامبارک دو ایده‌ی متضاد و پاشاندن بذر سکولاریسم در کشتزار مذهب مؤمنان است. ازاین‌رو، باید گفت که هم از منظر تئوریک و هم به لحاظ عملی، نطفه‌ی بنیادگرایی در دامن دولت‌های سکولار بسته شده است. پرسش جستار حاضر این است که اصطلاح نسبتاً مشهور «بنیادگرایی» به چه معناست و ویژگی‌ها و مصادیق آن کدام است. این نوشته در دو بخش مفهوم‌شناسی و ویژگی‌ها تقسیم شده است. در بخش نخست به مبحث مفهوم‌شناسی می‌پردازیم و در بخش دوم ویژگی‌ها و مؤلفه‌های اساسی بنیادگرایی را توضیح خواهیم داد.

مرکز پژوهشی مجتمع آموزش عالی مشهد مقدس
موسسه زبان و فرهنگ شناسی در نظر دارد همایش بین المللی با عنوان «همایش جریان شناسی فرهنگی در عرصه بین الملل» را در اسفندماه سال جاری برگزار نماید.

گزارش نشست گروه پژوهشی گفتگوی ادیان
به همت گروه گفتگوی ادیان مرکز پژوهشی مشهد، نشست تخصصی با عنوان «از دین تا ادیان؛ تبیین مفهوم دین جهانی» در تاریخ سوم آبان ماه در محل تالار محققان مرکز پژوهشی با حضور ارزشمند دکتر بشیر سعده؛ پژوهشگر و عضو هیئت علمی دانشگاه استرلینگ برگزار گردید. در طی این نشست مقایسه تطبیقی میان مفهوم دین و Religion ارائه گردید.

حجت الاسلام احمد مروارید - مطالعات اسلامی و آینده پژوهی
به گزارش روابط عمومی جامعه المصطفی، حجت‌الاسلام‌والمسلمین احمد مروارید، پژوهشگر مرکز پژوهشی مشهد و استاد حوزه علمیه مشهد، در این نشست که در مدرسه عالی خواهران جامعه المصطفی مشهد مقدس برگزار شد، به بررسی اصول روان‌شناسی از منظر فقه اسلامی پرداخت. وی به موضوع تداعی آزاد و تقابل آن با فقه اسلامی اشاره و اظهار کرد: یک عنصر محوری در روان‌کاوی تداعی آزاد است. تداعی آزاد به این معناست که کسی که مراجعه به روان‌کاو می‌کند و در جلسه روان‌کاوی هر آنچه از ذهن او می‌گذرد، بیان می‌کند. ...

دکتر سید حسین همایون مصباح - مطالعات اسلامی و آینده پژوهی
به گزارش روابط عمومی جامعه المصطفی مشهد، سید حسین همایون مصباح، امروز در نشست «تأثیر انسان¬گرایی نوین و سکولار بر سبک زندگی دینی» که در مدرسه عالی خواهران جامعه المصطفی مشهد برگزار شد به مؤلفه‌های انسان‌گرایی نوین و تأثیر آن بر سبک زندگی دینی پرداخت. استاد الهیات جامعه المصطفی مشهد با اشاره به اینکه سبک زندگی، بنیاد کلیدی تمدن اسلامی است، گفت: پیشرفت جهان اسلام در گرو بازسازی سبک زندگی بر اساس آموزه‌های دین است. وی اظهار کرد: بدون تردید در جهانی زندگی می‌کنیم که برخی به آن جهان مدرن می‌گویند و برخی از جهت فکری و فرهنگی به آن جهان پسا مدرن می‌گویند.



  چاپ        ارسال به دوست

سیدعلی واعظ زاده- مرکز پژوهشی جامعة المصطفی مشهد

هیجان مجازی یا خودکشی واقعی؟- بررسی اجمالی آثار منفی بازی های چالشی

هیجان مجازی یا خودکشی واقعی!

(بررسی اجمالی آثار منفی بازی‌های چالشی)

سید علی واعظ‌زاده

 

مقدمه

میل به پرش از ارتفاع، حرکت با سرعت زیاد، تماشای صحنه‌های دل‌خراش و ترسناک، خودآزاری و دیگرآزاری، انجام بازی‌های خشن در محیط واقعی و مجازی، تن دادن به چالش های خطرناک و در سطوح بالاتر هنجارشکنی‌های اجتماعی و ارتکاب جرائم، همگی نمودهایی از رفتارهایی است که غالباً هیجان‌های منفی در فرد ایجاد می‌کند.

از گذشته تاکنون برخی افراد با پایه‌گذاری روش‌ها و شیوه‌های ایجاد هیجان منفی توانسته‌اند در عرصه اجتماع، افراد و به‌ویژه جوانان را دچار تنش‌های روانی کنند که تعدادی از آنها هنوز هم کمابیش بروز و ظهور دارند که در عصر حاضر با گسترش وسایل ارتباطی و رسانه‌های مجازی، با روش‌های جدید و استفاده از بسترهای نوپدید پا به عرصه گذاشته‌اند. هنگامی‌که چالش سطل یخ (Ice Bucket Challenge) با ظاهری خیرخواهانه برای کمک به بیماران ALSدر آمریکا پایه‌گذاری شد، کمتر کسی گمان می‌کرد در فرصت کوتاهی به‌صورت ویروسی و بهمن گونه در رسانه‌های اجتماعی جهان مطرح شود و جدای از تبعات منفی زیادی که از خود برجای می‌گذارد، مطلعی باشد برای چالش‌های خطرناک دیگر مانند چالش پرش از ارتفاع روی برف، چالش مانکن و ... که به ادعای انجام دهندگان ایجاد هیجان می‌کند.

 هم‌راستا با این چالش‌های مهیج! بازی‌های رایانه‌ای آنلاین نیز با استفاده از جلوه‌های ویژه و رویکرد تعاملی و شبکه‌ای از فرصت نهایت استفاده را برده و آسیب‌های روانی و روان-تنی بی‌شماری را در کاربران خود ایجاد کردند. بازی پوکمون‌گو (یک بازیِ واقعیت افزوده) نمونه‌ای از این جریان‌های همه‌گیر است که به شهادت اخبار و تصاویر منتشر شده در رسانه‌ها، در مدت بسیار کوتاهی همه‌گیر شده و جمعیت کثیری را وادار به تجاوز به حریم خصوصی و عمومی خانه‌ها، ادارات و خیابان‌ها نمود و اتفاقات بی‌شماری را رقم زد.

آخرین نمونه ازاین‌گونه بازی‌های چالشی بازی نهنگ آبی (Blue Whale game) است که باعث بروز رفتارهای خطرناکی تا حدّ خودکشی در میان تعدادی از نوجوانان شده است و با گذر از مرزهای روسیه، گرجستان، صربستان، هند و فرانسه، رفته رفته به یک چالش جهانی تبدیل شده است.

صرفنظر از اینکه اینگونه بازی‌ها به صدمات جسمی بازگشت ناپذیر همانند خودکشی منجر شود یانه؛ برجای گذاردن آثار روانی مخرب ناشی از هیجان‌های منفی بازی، مسئله ای است که جای بحث و مطالعه جدی دارد. در این یادداشت سعی می کنیم تا با رویکرد روانشناختی، نگاهی گذرا به جزئیات این بازی‌های هیجانی داشته باشیم و آثار کوتاه و بلند مدت اعم از بازگشت پذیر و بازگشت ناپذیر را بررسی کنیم.

هیجان و واکنش بدن

هیجان[1] به واکنش کلی‌، شدید و کوتاه به یک موقعیت غیره منتظره، همراه با یک حالت عاطفی خوشایند یا ناخوشایند گفته می‌شود. جلوه‌های واکنش هیجانی به چندین عامل بستگی دارد:

·        عامل هیجان زا (ماهیت، شدت، مدت)؛

·        عوامل فردی (وضعیت جسمی و ذهنی، شخصیتی)؛ و

·        عوامل اجتماعی (فرهنگ و ...)

ترس، خشم، حسادت، تنفر و ... ازجمله هیجان‌هایی به‌حساب می‌آیند که می‌توانند ریشه بسیاری از اختلال‌های روانی و فیزیولوژیک باشند؛ چراکه واکنش‌های فیزیولوژیکی (اختلال در گردش خون، تنفس، دستگاه هاضمهو ترشح غدد) و به‌تبع آن واکنش‌های ذهنی (افزایش تلقین‌پذیری، کاهش کنترل ارادی) و رفتاری (گریه، خنده، فرار کردن، پنهان شدن ...) را به دنبال دارد.[2]

ازآنجایی‌که بدن در مقابل با هیجان‌ها از یک الگو تبعیت می‌کند، می‌توان ماهیت واکنش‌های سه‌گانه بالا را در سه مرحله خلاصه کرد: اخطار، مقاومت و فرسودگی. در مرحله اول، ارگانیسم بدن با یک عامل تنش‌زا مواجه می‌شود لذا با واکنش‌های غیراختیاری همانند ترس و دلهره اخطارهایی را صادر می کند. در ادامه به صورت خودبخودی شروع به مقاومت در برابر این عامل تنشی نموده و تا حد امکان سعی دارد، ثبات روان-تنی را حفظ نماید. با تکرار و استمرار عامل تنشی، بدن در یک روند فرسایشی دست از مقاومت برداشته و خود را با شرایط فعلی تطبیق می‌دهد. بعبارت دیگر در مرحله سوم فرد در مقابل هیجانات منفی ایجاد شده سر تسلیم فرود آورده و آثار منفی هیجان‌ها خود را بروز می‌دهند.

آثار منفی بازی‌های‌ چالشی

با دقت در مراحل و جزئیات مراحل بازی چالشی نهنگ آبی به‌راحتی درمی‌یابیم که این بازی تنها با استفاده از ترفندهای روان‌شناسی نوجوانان را تحت تأثیر قرار می‌دهد و خبری از سحر و جادو نیست.طراح بازی، فیلیپ بودیکین[3] هدف از اختراع این بازی را کشاندن افراد به سمت خودکشی و پاک کردن جامعه از افرادی که به نظرش بی‌ارزش هستند، عنوان می‌کند. در این بازی با پیشنهاد انجام یک رفتار هیجان‌زای منفی، سوءاستفاده از شخصیت کاربران و کسب اطلاعات وی، رفته‌رفته او را ملزم به انجام رفتارهایی مانند خودزنی، حک شکل و شماره با چاقو بر روی ساعد، شنیدن موسیقی‌های تند، تماشای فیلم‌های ترسناک، ایستادن در لبه مکان‌های مرتفع می‌کند که مبنای آن ایجاد صدمات جسمی و روحی و ایجاد واکنش‌هایمنفی فیزیولوژیکی، ذهنی و رفتاری است. درنهایت با تکرار یک رفتار ثابت (از مرحله سی تا چهل و نهم) بر مقاومت درونی کاربر غلبه یافته و بعد از طی 49 مرحله وی را وادار به تسلیم، پریدن از ارتفاع و خودکشی می‌نماید.[4]

بسیاری از کاربران اینگونه بازی‌های چالشی از سر کنجکاوی وارد می شوند و اطمینان دارند که مراحل خطرناک جسمی را اجرا نخواهند کرد! ولی از نکته مهمی غافل می مانند و آن آثار مخربی است که به صورت ناخودآگاه بر روان کاربر ایجاد می‌شود. اگرچه تماشای فیلم های خشن و استماع موسیقی های تند و تکرار روزانه آن اثر رفتاری و ظاهری در کوتاه مدت ندارد؛ ولیکن با غلبه بر مقاومت درونی و تبدیل شدن به عادت، روحیه خشونت طلبی و هنجارشکنی را در کاربر تقویت خواهد کرد. همچنین فردی که حاضر به خودزنی و ایجاد خراش‌های دردناک بر روی بدن خود برای چندین بار متوالی می‌شود، بدیهی است که نسبت به رفتارهای خشن و آسیب زدن به دیگران و در مرحله بالاتر از مجازات آن ترس کمتری خواهد داشت و بالتبع جامعه با افزایش کمّی جرایم در بلند مدت مواجه خواهد شد.

نتیجه

اگرچه به‌زودی شاهد افول استفاده از این بازی در میان کاربران خواهیم بود؛ ولی مطمئناً جریان‌های چالشی دیگری به شکل بازی، مبارزه‌طلبی و ... پا به عرصه خواهند گذاشت که می‌توانند در مدت‌زمان کوتاهی آثار گسترده‌ و شدیدی از خود برجای گذارند؛ به‌نحوی‌که فرصت کافی برای درمان و مقابله با آن وجود نخواهد داشت. در یک نگاه اجمالی، می‌توان گفت کنجکاوی، خودنمایی و اعتمادبه‌نفس کاذب، غلبه بر ترس و تخلیه هیجانات درونی ناشی از بلوغ جسمی ازجمله عوامل گرایش به این چالش‌ها در میان نوجوانان و جوانان است که می‌توان با یافتن روش‌های درمان و یافتن جایگزین‌های مناسب میزان مراجعه به این‌گونه چالش‌ها را کاهش داده و از تبعات منفی آن کاست.

 

نقل مطالب با ذکر منبع و عنوان « مرکز پژوهشی جامعه المصطفی مشهد » بلامانع است.

 


[1]Emotion

[2]به نقل از روانشناسی عمومی (دکتر حمزه گنجی) (http://www.ebarzkar.blogfa.com)

[3]دانشجوی سابق روانشناسی

[4]https://fa.wikipedia.org/wiki


١١:٥١ - سه شنبه ٢١ شهريور ١٣٩٦    /    شماره : ٨٨٥٤٤    /    تعداد نمایش : ٧٩


امتیازدهی
نظرات بینندگان
این خبر فاقد نظر می باشد
نظر شما
نام :
ایمیل : 
*نظرات :
متن تصویر:
 

خروج




کانال ارتباطی

کانال تلگرام مرکز پژوهشي جامعه المصطفي

نشر کتب

تازه های نشر المصطفی

پیوندها

اوقات شرعی



آمار بازدید

 بازدید این صفحه : 7579
 بازدید امروز : 113
 کل بازدید : 44389
 بازدیدکنندگان آنلاين : 1
 زمان بازدید : 0/8125