دوشنبه ٢٠ آذر ١٣٩٦

مقالات

سید یحیی موسوی - مطالعات اسلامی و آینده پژوهی
سیطره‌ی دراز آهنگ و فراخ‌دامن سکولاریسم به‌مثابه‌ی یکی از اندیشه‌های بنیادین مدرنیسم بر جهان، با تجربه‌های گوناگون و پیامدهایی که در تاریخ سیاسی و اجتماعی ملت‌ها از خود برجای گذارد، آنتی‌تز بنیادگرایی را نیز در درون خود پروراند. بنیادگرایی فرزند نامشروع سکولاریسم و نتیجه‌ی پیوند نامبارک دو ایده‌ی متضاد و پاشاندن بذر سکولاریسم در کشتزار مذهب مؤمنان است. ازاین‌رو، باید گفت که هم از منظر تئوریک و هم به لحاظ عملی، نطفه‌ی بنیادگرایی در دامن دولت‌های سکولار بسته شده است. پرسش جستار حاضر این است که اصطلاح نسبتاً مشهور «بنیادگرایی» به چه معناست و ویژگی‌ها و مصادیق آن کدام است. این نوشته در دو بخش مفهوم‌شناسی و ویژگی‌ها تقسیم شده است. در بخش نخست به مبحث مفهوم‌شناسی می‌پردازیم و در بخش دوم ویژگی‌ها و مؤلفه‌های اساسی بنیادگرایی را توضیح خواهیم داد.

مرکز پژوهشی مجتمع آموزش عالی مشهد مقدس
موسسه زبان و فرهنگ شناسی در نظر دارد همایش بین المللی با عنوان «همایش جریان شناسی فرهنگی در عرصه بین الملل» را در اسفندماه سال جاری برگزار نماید.

گزارش نشست گروه پژوهشی گفتگوی ادیان
به همت گروه گفتگوی ادیان مرکز پژوهشی مشهد، نشست تخصصی با عنوان «از دین تا ادیان؛ تبیین مفهوم دین جهانی» در تاریخ سوم آبان ماه در محل تالار محققان مرکز پژوهشی با حضور ارزشمند دکتر بشیر سعده؛ پژوهشگر و عضو هیئت علمی دانشگاه استرلینگ برگزار گردید. در طی این نشست مقایسه تطبیقی میان مفهوم دین و Religion ارائه گردید.

حجت الاسلام احمد مروارید - مطالعات اسلامی و آینده پژوهی
به گزارش روابط عمومی جامعه المصطفی، حجت‌الاسلام‌والمسلمین احمد مروارید، پژوهشگر مرکز پژوهشی مشهد و استاد حوزه علمیه مشهد، در این نشست که در مدرسه عالی خواهران جامعه المصطفی مشهد مقدس برگزار شد، به بررسی اصول روان‌شناسی از منظر فقه اسلامی پرداخت. وی به موضوع تداعی آزاد و تقابل آن با فقه اسلامی اشاره و اظهار کرد: یک عنصر محوری در روان‌کاوی تداعی آزاد است. تداعی آزاد به این معناست که کسی که مراجعه به روان‌کاو می‌کند و در جلسه روان‌کاوی هر آنچه از ذهن او می‌گذرد، بیان می‌کند. ...

دکتر سید حسین همایون مصباح - مطالعات اسلامی و آینده پژوهی
به گزارش روابط عمومی جامعه المصطفی مشهد، سید حسین همایون مصباح، امروز در نشست «تأثیر انسان¬گرایی نوین و سکولار بر سبک زندگی دینی» که در مدرسه عالی خواهران جامعه المصطفی مشهد برگزار شد به مؤلفه‌های انسان‌گرایی نوین و تأثیر آن بر سبک زندگی دینی پرداخت. استاد الهیات جامعه المصطفی مشهد با اشاره به اینکه سبک زندگی، بنیاد کلیدی تمدن اسلامی است، گفت: پیشرفت جهان اسلام در گرو بازسازی سبک زندگی بر اساس آموزه‌های دین است. وی اظهار کرد: بدون تردید در جهانی زندگی می‌کنیم که برخی به آن جهان مدرن می‌گویند و برخی از جهت فکری و فرهنگی به آن جهان پسا مدرن می‌گویند.



  چاپ        ارسال به دوست

پژوهش مدرسه عالی خواهران با همکاری مرکز پژوهشی مجتمع آموزش عالی مشهد مقدس

نشست آشنایی با مرکز پژوهشی جامعه المصطفی العالمیه مشهد و فعالیت‌های آن

پژوهش مدرسه عالی خواهران برگزار کرد:

نشست آشنایی با مرکز پژوهشی جامعه المصطفی العالمیه مشهد و فعالیت‌ها

 

اداره پژوهش مدرسه عالی خواهران، نشست «آشنایی با مرکز پژوهشی جامعه المصطفی العالمیه مشهد و فعالیت‌های این مرکز» را با حضور حجت‌الاسلام‌والمسلمین عصارزاده؛ رئیس مرکز پژوهشی برگزار کرد.در این نشست که روز سه‌شنبه 31 شهریور 1396 برگزار شد،حجت‌الاسلام‌والمسلمین عصارزاده ابتدا ضمن گرامیداشت ایام محرم‌الحرام و ایام سوگواری سیدالشهدا علیه‌السلام، برای جمیع مسلمین طلب عنایت و معرفت داشت و در ادامه به تشریح کارها، دستاوردها و نحوه همکاری‌ با این مرکز پرداخت.

ایشان نکاتی در مورد اهمیت تحقیق و پژوهش در منابع دینی فرمود و به این موضوع اشاره کرد که «دو مقوله جدا از هم داریم. یک مقوله علم و دیگری مقوله فهم. علم و فهم از هم جداست؛ هر عالمی فهمیده نیست و هر فهمیده‌ای باید علم حداقلی داشته باشد. در ادامه با اشاره به دعای اللَّهُمَّ اجْعَلْ لِي فِي قَلْبِي نُوراً وَ بَصَراً وَ فَهْماً وَ عِلْماً إِنَّكَ عَلَى كُلِّ شَيْ ءٍ قَدِيرٌ  فرمود: «ما از خدای متعال فهم می‌خواهیم؛ چرا که علم مشخص است. علم یعنی دانش و دانش را باید تحصیل کرد و به دست آورد؛ اما آیا فهم نیز تحصیل کردنی است؟ فهم به معنای مصطلح تحصیلی که می‌گوییم تحصیل کردنی نیست؛ اما در حقیقت تحصیل کردنی است. تحصیل فهم به خواست از خدای متعال و به قابلیت‌هایی است که خودمان داریم

ایشان در ادامه با ذکر مثالی اشاره کردند که بین فهم و علم تفاوتی است:

«همگان می‌دانند که چقدر امروز علم در دنیا پیشرفت کرده است، به تعبیری گفته می‌شود کشورهای جهان سوم یا همان کشورهای در حال پیشرفت از لحاظ علمی فاصله زیادی از کشورهای متمدن و صنعتی دارند و این فاصله‌ها یکسان نیست اما درنهایت امروز، پیشرفت علم حیرت‌انگیز است.»

وی با اشاره به تعبیر یکی از بزرگان علم و دانش فرمود:

«هر روزی که بر دنیا می‌گذرد به اندازه هزار سال تغییرات ایجاد می‌شود. معنی تغییرات وسیع، گسترده و شامل جنبه‌های مختلفی می‌شود. حالا این علم با این گستردگی، اگر مفهوم نباشد موجب ضرر بشر می‌شود. نمونه‌های آن بسیاری از تجهیزات نظامی است که پیشرفت‌هایی که بشر در این زمینه داشته چشمگیراست به‌طور مثال به پرتاب موشک به قاره دیگر یا رصد کردن اعمال قاره دیگر اشاره کردند که همه این‌ها با علم میسر است، اما اگر این علم در خدمت کمال، تعالی اخلاق و دین نباشد ضرر است. با علم است که امروز بعضی‌ها کشته می‌شوند با علم است که میانماری‌ها آواره می‌شوند. علم در اینجا نقش خود را دارد اما این علم همراه با فهم نیست. علم همراه با فهم علمی است که بداند چه چیزی را فراگیرد و بداند در کجا مصرف کند. البته در جهات مثبت هم امثالی داریم. ممکن است کسی یک ترم درس بخواند و در پایان از رشته‌ی انتخابی خود پشیمان شود اینجا هم علم بوده اما به هر دلیل فهم همراهش نبوده. حال در اینجا یا خود فرد مقصر است و یا دیگران اما در اینجا علم را از فهم می‌توان تفکیک کرد. یا فردی که رشته‌ای را به سرانجام می‌رساند اما موردعلاقه‌اش نیست و یا کارایی آن رشته را نمی‌داند، این‌ها همه تفکیک‌های بین علم و فهم است.»

رئیس مرکز پژوهشی در ادامه افزود:«نکته دوم اینکه آنچه از دین به دست ما رسیده است با پژوهش رسیده است و عمده کار این‌چنین است

ایشان با طرح سؤال که چرا دین‌دار، مسلمان، شیعه و یا طلبه شده‌ایم فرمودند:

«در واقع شیعه شدن ما به خاطر زحماتی است که علمای مختلف در جمع‌آوری و نشر معارف داشته‌اند و پدران و اجدادمان از آن استفاده کردند و مسلمان شدند و این دین نسل به نسل به ما رسید. پس ما در اینجا دین‌داری خود را مدیون پدران و مادران و اجدادمان هستیم و دلیل اصلی این دین‌داری این است که این دین‌داری را از علما گرفتید و علما نیز با کتاب به آن رسیده‌اند. پژوهش یعنی کار، تلاش و اثری ماندگار که امروزه با استفاده از ابزارآلات جدید مانند کامپیوتر فقط در چند دقیقه چندین جلد کتاب را می‌توان داشت و به‌راحتی مطالعه کرد که در گذشته چنین نبوده مگر اینکه بر کتب تسلط می‌داشتند. این کار پژوهش با تمام سختی‌هایی که در گذشته داشته ولی علمایی همچون علامه مجلسی یا شیخ طوسی در فنون و علوم مختلف همچون: تفسیر، کلام، فقه و اصول دویست جلد کتاب نوشتند. علمای ماهم دین را به‌وسیله کتاب به ما رساندند و هم خودشان ماندگار شدند.»

رئیس مرکز پژوهشی به‌عنوان نمونه به سفری اشاره کردند که به هلمند افغانستان داشتند و به کتابی اشاره کردند که توسط شخصی نوشته‌شده که به آنجا سفر نکرده است؛ اما کتاب وی را می‌شد آنجا پیدا کرد. ایشان به اهمیت کار تحقیق و پژوهش اشاره داشتند و افزودند ممکن است ما باشیم و کتابمان برای نسل‌های مختلف مورد هدایت قرار بگیرد. گاهی ممکن است ما نباشیم اما کتابمان باشد و این است اهمیت پژوهش، به همین دلیل است که اهتمام علمای بزرگ بر این کار بود.

وی به گزارشی اشاره داشتند که در آن مرکز پژوهشی جامعه المصطفی مشهد در کنار معاونت پژوهشی، زمینه نشست‌ها و جشنواره‌هایی را برای طلاب فراهم کرده بودند و خاطرنشان کردند، فعالیت در مرکز پژوهشی آزاد است.

حجت‌الاسلام‌والمسلمین عصارزاده در ادامه ضمن اشاره به فعالیت‌های مرکز پژوهشی افزود:

«کار عمده مرکز پژوهشی، کار تألیف و ترجمه است. در هر پژوهش ضرورت و عنوان باید ذکر شود و نیاز آن موضوع باید مشخص و منطقه پژوهش تعیین گردد که بعد از ارزیابی این موارد، مقاله یا پایان‌نامه، تائید و برای تألیف به قم ارسال می‌شود. در کنار تألیف کار ترجمه هم می‌توان انجام داد و اولویت اول این مجموعه است.»

ایشان به دانش‌نامه‌ای راجع به امام رضا(علیه‌السلام) اشاره کردند که در آن تمام موارد مربوطه به آن حضرت به ترتیب حروف الفبا مرتب شده است و در ادامه به معرفی گروه‌های مرکز پژوهشی پرداختند:

«در مرکز پژوهشی سه گروه وجود دارد:

·        گروه اول: مطالعات اسلامی

·        گروه دوم: گفتگوی ادیان

·        گروه سوم: جریان شناسی معرفتی و فکری.

در مطالعات اسلامی، تحقیقات مرتبط با مطالعات اسلامی و نیاز کشورتان را در اولویت اول قرار داده و تحقیق و طرح ارائه دهید و بعد از تصویب، می‌توانید مطلب بنویسید، بنابراین در مطالعات اسلامی گزینه‌های زیادی داریم. در گفتگوی ادیان هم پذیرای طرح‌های شما هستیم. و درباره جریان شناسی معرفتی نسبت به کشور خودتان می‌توانید فرق مختلف دینی و جریان‌های علمی آن را از مبدأ شناسایی کرده و بنویسید و در قالب یک طرح پژوهشی و علمی ارائه دهید.»

ایشان خاطرنشان کردند، در کنار کار دانش‌نامه، تدوین متون درسی هم داریم که مربوط به اساتید و اعضای هیئت‌علمی است: «یکی از ضرورت‌های کار در جامعه المصطفی این است که باید کتاب تدریس شود نه جزوه و اهمیت کار تدوین است. آنچه در کنار بحث جریان شناسی معرفتی پیگیری می‌شود، توجه به شبهات است از آنجا که بحث علمی است، نگرانی کار کردن برای این دین باید بیشتر شود.»

ایشان در ادامه گزارشی ارائه دادند: «در سال 91 برای اساتید دانشگاهی ایران 850 صفحه شبهه علیه قرآن ارسال شد و بر روی این شبهات کار علمی انجام داده بودند. در این کار بر اساس پایان‌نامه‌های طلاب جواب دادن شبهات آغاز شد در سال 95 این شبهات تا 950 صفحه افزایش یافت و بعضی از پایان‌نامه‌های دکترا و ارشد طلاب جواب این شبهات شد.»

در رابطه با کار پژوهشی در موضوع امام رضا علیه‌السلام فرمودند: «بخشی از فعالیت های مرکز پژوهش بنا به توصیه اکید حضرت آیه الله اعرافی، قرار است مختص به امام رضا علیه‌السلام باشد که شیوه کار به این صورت است که می‌توان گروهی انجام داد. در زمینه مشاوره در رابطه با پایان‌نامه هم زمینه‌ای است که مرکز پژوهشی می‌تواند انجام می‌دهد؛ چرا که پایان‌نامه‌ها باید به سمت سوی نیازهای المصفی و جهان اسلام برود.»

در ادامه این نشست حجت‌الاسلام‌والمسلمین جناب آقای واعظ زاده بیاناتی را ایراد کردند:

«در باب انگیزش جهت پژوهش انسان باید نبست به محرکات بیرونی و عوامل خارجی که در زندگی ما مؤثر است دو رویکرد می‌تواند اتخاذ کند: اولی رویکرد فعال و دومی رویکرد منفعلانه. پژوهشگر کسی نیست که منفعل و تأثیرپذیر مطلق باشد، بلکه می‌خواهد اطرافش را بسازد و تأثیر بگذارد و پژوهش‌گر چنین شخص فعال است و نه منفعل.

 بعضی‌ها به همین دانش فعلی اکتفا می‌کنند، اما بعضی‌ها می‌خواهند به مراحل بالاتری از دانش دست یابند و مرزهای علم را گسترش دهند. چنین افرادی هم در شناخت خود عمیق‌تر می‌شوند و هم مرزهای دانش را جابجا می‌کند و این جابه‌جا کردن می‌تواند با یافته‌ها یا ارتباطات جدیدتر در مورد یافته‌های قبلی باشد و این اهمیت پژوهش را می‌رساند.»

ایشان در ادامه خاطرنشان کردند که اگر پیشرفت مادی یا معنوی در هر زمینه‌ای رخ داده به خاطر پژوهش و پژوهشگران بوده که ایثارگرانه وارد عرصه شدند و فعالیت کردند. ایشان فرمودند:

«حضور بانوان در عرصه پژوهش بسیار اهمیت دارد چرا که اثرگذاری آنها به‌مراتب و در جنبه‌های مختلف بیشتر است و عدم حضور بانوان در این عرصه اشتباه مطلق است

وی با تأکید بر رشد چشمگیر علم و لزوم آگاهی یافتن از این علوم خاطرنشان ساختند که این امر از چند طریق اتفاق می‌افتد: اول مطالعه کردن کتب و بعد مقالات و همچنین یادداشت‌های علمی که کار سریع‌تری است ازاین‌جهت اولویت دارد و به‌راحتی در سایت‌ها قرار می‌گیرد. ایشان همچنین افزودند که در سایت مرکز پژوهشی، چنین امکانی برای محققان در نظر گرفته شده تا نسبت به مطالب روز علمی یا قله‌های علم عقب نمانند و مطالب خود را نیز منتشر کنند که این مطالب در سه محوری است که ذکر شد. محور چهارم یادداشت‌های سایت مرکز پژوهشی در خصوص منویات مقام معظم رهبری و ریاست معزز جامعه المصطفی و یادداشت‌هایی با موضوع رخدادهای روز است. به‌عنوان مثال به مسلمانان مظلوم میانماری اشاره فرمودند که سختی‌های بسیاری را متحمل می‌شوند مثل کشتار، آتش‌سوزی خانه‌ها، مهاجرت... که نیاز است عوامل و بسترهای این مسائل ریشه‌یابی شود و در قالب یادداشت به‌صورت کوتاه و سریع عرضه شود، چرا که در بسیاری از مطالب روز دچار خلط مطلب می‌شویم و رسانه‌ها طوری وانمود می‌کند که بعدها غیر آن ثابت می‌شود.

 وی در ادامه با اشاره به قضیه میرزا اولنگ افغانستان فرمودند که مشخص شدن حقیقت این ماجرا و زوایای پنهان آن نتیجه‌ی پژوهش پژوهشگران بوده و در مورد قضیه میانمار هم باید چنین اقدامی شود، از جوانب مختلف مانند قرار داشتن یک زن دارنده نوبل صلح در رأس حکومت میانمار، چرایی و چگونگی این واقعه دردناک و جریان‌ها و بسترهای موجود در دامن زدن به این قضیه و درنهایت راهکارهای دفاع از مردم مظلوم روهینگیایی میانمار.

جناب آقای واعظ زاده افزودند: در بحث نشست‌های علمی و کارگاه‌های تخصصی نیز مرکز پژوهشی ظرفیت خوبی موجود است و طلاب می‌توانند طرح‌ها و مسائل خود را پیشنهاد دهند.

در پایان صحبت‌های ایشان، در خصوص پاسخ به سؤالات طلاب در رابطه با ترجمه کتاب که آیا کتاب از سمت مرکز معرفی می‌شود و یا اختیاری است؟ حجت‌الاسلام‌والمسلمین عصارزاده تصریح کردند که در بحث ترجمه اولویت ترجمه از فارسی به انگلیسی و عربی است. در ادامه چند کتاب ترجمه شده از عربی به فارسی نام بردند و فرمودند اولویت، موضوع و مسئله باید موردتوجه قرار گیرد. در جواب به قسمت دوم سؤال فرمودند، تألیف و ترجمه در المصطفی با توجه به نیاز روز جامعه انجام می‌گیرد و مرتبط با آن‌هاست.

ایشان در جواب به سؤال بعدی که آیا در مورد روش تحقیق حضوری باید باشد یا با مطالعه فرمودند: هر دو ممکن است و کسانی که از کشور موردنظر باشد قطعاً می‌توانند با حضور فیزیکی، پژوهش را انجام دهند چه به‌صورت نوشتار، یادداشتی که در سایت قرار بگیرد و چه به‌صورت تحقیق علمی.

وی افزود در رابطه با منابع می‌توان به اینترنت و کتابخانه اشاره کرد اما برخی از تحقیقات میدانی است. به‌عنوان مثال به بحث جریان شناسی اشاره کردند که از طلاب محترم افریقا درخواست شد تا جریان‌های مختلف کشورشان را بررسی کنند. طلاب به‌تناسب زمان تبلیغ و با توجه به فضاهایی که دارند به تحقیق میدانی می‌پردازند؛ بنابراین افرادی که فرصت انجام این کار را دارند مانعی ندارد، اما عمدتاً کار مرکز، کتابخانه‌ای است.

درنهایت ایشان ابراز امیدواری کردند خواهران در زمینه فعالیت‌های پژوهشی اعم از تألیف، ترجمه، یادداشت یا حضور در برنامه‌های پژوهشی مرکز حضوری پررنگ‌تر از قبل داشته و از فضای تعاملی به وجود آمده نهایت استفاده را ببرند.

 

نقل مطالب با ذکر منبع و عنوان « مرکز پژوهشی جامعه المصطفی مشهد » بلامانع است.


١١:٠٩ - يکشنبه ٢ مهر ١٣٩٦    /    شماره : ٨٨٧٥١    /    تعداد نمایش : ٧٢


امتیازدهی
نظرات بینندگان
این خبر فاقد نظر می باشد
نظر شما
نام :
ایمیل : 
*نظرات :
متن تصویر:
 

خروج




کانال ارتباطی

کانال تلگرام مرکز پژوهشي جامعه المصطفي

نشر کتب

تازه های نشر المصطفی

پیوندها

اوقات شرعی



آمار بازدید

 بازدید این صفحه : 7579
 بازدید امروز : 113
 کل بازدید : 44389
 بازدیدکنندگان آنلاين : 1
 زمان بازدید : 0/8125