سه شنبه ٠٤ مهر ١٣٩٦


مقالات

پژوهش مدرسه عالی خواهران با همکاری مرکز پژوهشی مجتمع آموزش عالی مشهد مقدس
اداره پژوهش مدرسه عالی خواهران، نشست «آشنایی با مرکز پژوهشی جامعه المصطفی العالمیه مشهد و فعالیت‌های این مرکز» را با حضور حجت‌الاسلام‌والمسلمین عصارزاده؛ رئیس مرکز پژوهشی برگزار کرد. در این نشست که روز سه‌شنبه 31 شهریور 1396 برگزار شد، حجت‌الاسلام‌والمسلمین عصارزاده ابتدا ضمن گرامیداشت ایام محرم‌الحرام و ایام سوگواری سیدالشهدا علیه‌السلام، برای جمیع مسلمین طلب عنایت و معرفت داشت و در ادامه به تشریح کارها، دستاوردها و نحوه همکاری‌ها پرداخت.

سیدعلی واعظ زاده- مرکز پژوهشی جامعة المصطفی مشهد
میل به پرش از ارتفاع، حرکت با سرعت زیاد، تماشای صحنه‌های دل‌خراش و ترسناک، خودآزاری و دیگرآزاری، انجام بازی‌های خشن در محیط واقعی و مجازی، تن دادن به چالش های خطرناک و در سطوح بالاتر هنجارشکنی‌های اجتماعی و ارتکاب جرائم، همگی نمودهایی از رفتارهایی است که غالباً هیجان‌های منفی در فرد ایجاد می‌کند. از گذشته تاکنون برخی افراد با پایه‌گذاری روش‌ها و شیوه‌های ایجاد هیجان منفی توانسته‌اند در عرصه اجتماع افراد به‌ویژه جوانان را دچار تنش‌های روانی کنند که تعدادی از آنها هنوز هم کمابیش بروز و ظهور دارند که در عصر حاضر با گسترش وسایل ارتباطی و رسانه‌های مجازی، با روش‌های جدید و استفاده از بسترهای نوپدید پا به عرصه گذاشته‌اند. در این یادداشت سعی می کنیم تا با رویکرد روانشناختی، نگاهی گذرا به جزئیات برخی بازی‌های هیجانی داشته باشیم و آثار منفی بلند مدت آنها را بررسی کنیم.

مرکز پژوهشی مجتمع آموزش عالی مشهد مقدس
مرکز پژوهشی جامعه المصطفی(ص)العالمیه مشهد مقدس به منظور حمایت از آثار و تحقیقات علمی طلاب محترم المصطفی، در نظر دارد یادداشت های پژوهشی ایشان را در سایت مرکز پژوهشی انتشار دهد. محققان و پژوهشگران ارجمند می توانند یادداشت های علمی خود(حداکثر هزار کلمه) را در چهار محور کلی: 1- منویات مقام معظم رهبری، ریاست مکرم المصطفی و مباحث راهبردی روز 2- مطالعات اسلامی و آینده پژوهی 3- گفتگوی ادیان( اسلام، مسیحیت، یهودیت و ...) 4- جریان شناسی فکری و معرفتی جهان اسلام به صورت حضوری یا از طریق کانال تلگرامی به جناب آقای واعظ زاده ارسال فرمایند.

روح الله موحدی - گفت و گوی ادیان
تمرکز این نوشتار بر چالش معرفت شناختی ای است که اختلاف نظر دینی به وجود می آورد: آیا آگاه شدن از ماهیت و میزان اختلاف نظر دینی موجب می شود که اعتقاد قطعی به دیدگاه های دینی یا دیدگاه های صریحاً غیردینی برای ما نامعقول شود؟ در این نوشتار به دو دیدگاه مصالحه گری پرداخته می شود.

رضا اکبری - گفت‌و گوی ادیان
مناسک زیارت با هرچه فاصله گرفتن زمانی از تاریخ صدر اسلام به‌ویژه در جوامع معاصر از مبانی و اصول و اهداف خود نیز دور گردیده و همراه با دیگر پدیده¬ها، اندک‌اندک صورتی دنیایی (سکولار) به خود گرفته است. برای مثال تمایل به جنبه¬ی گردشگری و توریستی و کم¬رنگ شدن جنبه¬ی معنوی، زیارتی و قدسی آن را می‌توان از مصادیق بارز آن دانست. بر این اساس در نوشتار حاضر تلاش می‌شود به مشترکات و تمایزات این دو و اینکه چگونه این پدیده تغییر می‌یابد، تأمل شود.





  چاپ        ارسال به دوست

سید حسین همایون مصباح - مطالعات اسلامی و آینده پژوهی

گرفتن وام با بهره از مؤسسات مالی و بانک های غیر مسلمان ( بخش اول )

در عصر حاضر میلیون ها نفر از مسلمانان بومی وغیر بومی در کشور ها و جغرافیایی زندگی( دائمی ونه موقتی) می کنند که ساختار و نظام سیاسی، اجتماعی و زیستی آنهابر بنیادها وآموزه های سکولار ویا باور ها وارزش ها وروش های استوار وبناء گذاشته شده است که  غیر اسلامی بوده و درمواردی با آن ناسازگار می باشد. طبعا این ایستار و شرایط پرسش ها و چالش های کلیدی فکری، اعتقادی ورفتاری را فراروی مسسلمان ها آن دیار نهاده است که به آسانی و سهولت نمی توان آنهارا نادیده گرفت. قهرا پرسش ها وچالش های از این دست فراوان است که یکی از مهمترین آنها در قلمرو مناسبات وسبک زندگی اجتماعی و اقتصادی بر می گردد به وام گرفتن مسلمان ها از موسسات مالی و پولی غربی(غیرمسلمان) که سرمایه آنها از سوی دولت یا بخش خصوصی ویاترکیب از هردو برساخته شده است. این موسسات مالی وپولی(بانک ها و...) برای تولید، صنعت، تجارت،ساخت وساز، خرید مسکن، تحصیلات و دیگر نیازمندی شهروندان به افراد وشخصیت های حقیقی وحقوقی وام وقرض بابهره وسود می دهندکه دریک بازه زمانی معین اصل وام را با بهره اش(که به در صدهای متفاوت تعین می گردد) به این موسسات وبانک ها برگردانند. از اسوی این سیاست و ایستار در آن جوامع از استثناء ها نیست، بلکه یک قاعده پرکاربرد می باشدوحوزه ها وفعالیت های گوناگون از مناسبات و زندگی اجتماعی را پوشش داده و به یک نیاز دگر شده است.

اینک برای مسلمان های آن دیار این پرسش می آید که گرفتن وام از چنین موسسات مالی وپولی وبرگردان اصل و سود یا بهره آن در بازه های زمانی معین شده چه حکمی دارد؟

درنگاه نخستین وبا توجه به واقعیت این قضیه ومعامله حکم بر منع وحرمت است، زیرا از مصادیق روشن ربا قرضی است واز منظر اسلامی و فقهی حرام می باشد. وتقریبا همگانبه عنوان اولی وذاتی آنرا حرام دانسته اند.

با توجه به ضرورت ها ونیازمندیهای هردو شونده جهان نوین که در آن زندگی میکنیم، این مساله نیازمندکالبد شکافی بیشتر است ونمی توان ونباید به سادگی از کنار آن گذشت وپاسخ بالا اذهان را اقناع نکرده و چالش را بر طرف نمی سازد.

از این روی نخست انگاره ها و نگره های ارائه شده را بیان کرده و سپس به بازاندیشی آنها می پردازیم.

نظریه اول: وام گیرنده مسلمان نباید به نیت قرض اقدام به گرفتن وام کند وهمینطور افزوده وبهره را نباید به نیت بهره وسود قرض بپردازد؛ یعنی  مسلمان ها می توانند وام را از آن موسسات بیگیرند، اما در هنگام گرفتن نیت قرض نکنند هرچند که وام دهنده ها قهرا به نیت قرض وام میدهند. وهمینطور هنگامی که مبلغ اضافی یا همان بهره یا سود را می دهند به نیت سود قرض نپردازند واساساپرداخت مبلغ اضافی و سود را قصد نکنند  ولو آن موسسات چنین عزم ونیتی دارند وخود وام گیرنده نیز بداند که آن اضافی را ازاو خواهند گرفت. دراین صورت وام گرفتن درست وگرفتار ربا نخواهند شد. آیه ا...خامنه ای چنین دیدگاهی دارد:«گرفتن پول از بانک به عنوان قرض مشروط بر اینکه مبلغ زیادی بپردازد حرام است مگر اینکه به حدی مضطرباشد که ارتکاب حرام را مجاز کند ولی شخص می تواند برای اینکه مرتکب حرام نشود پرداخت مبلغ اضافی را قصد نکند هرچند بداند که آن را از او خواهد گرفت.»(توضیح المسائل مراجع، ج2 ص935و ص1911)

نظریه دوم:مسلمان های می توانند چنان وام  بهره دار را از موسسات مالی وپولی غیر مسلمان ها(کفار به معنای عام) درکشور های غربی ودارالکفر بیگیرند منتهی با قصد ونیت غنیمت اقدام به گرفتن وتصرف در آن بنماید. گویا آن غنیمت است و معامله غنیمت را با آن داشته باشند.« برخی گفته اند:برای رهایی ازربا می توان مال را به عنوان غنیمت ونه قرض از بانک گرفت  ودر آن تصرف کرد؛ هرچند انسان بداند آنان اصل مال وسود آن را از او خواهد گرفت.»(هاشمی شاهرودی وجمعی از نویسندگان، 1426ه فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل البیت، ج2 ص60)

نظریه سوم: مسلمان ها با نیت واز باب «استنقاذ» اقدام به گرفتن وام وبازپرداخت اصل وبهره آن  نماید ودراین صورت مشکل ربا  وعناوین محرمه دیگر پیش نیامده و تصرف در آنها جایز می باشد. استوانه های فقهی شیعه چون مرحوم آیه ا... خویی وآیه ا.. سیستانی این قول و نظریه را ارائه نموده اند. آیه ا..خویی(ره) فرموده است:«لا فرق فی حرمه المعاملات الربویه بین بنوک الدوله الاسلامیه وغیرها.نعم تفترقان فی أن الاموال الموجوده فی الاولی مجهوله المالک لایجوز التصرف فیها الا باذن الحاکم الشرعی أووکیله. واما اموال بنوک الدوله غیرالاسلامیه فلاتترتب علیها احکام الاموال مجهوله المالک فیجوز اخذها استنقاذا بلاحاجه الی اذنالحاکم الشرعی او وکیله کماعرفت..»(خوئی، 1410ق، منهاج الصالحین ج1، ص419)

آیه ا...سیستانی(دام عزه) می فرماید:« واما البنوک التی یقوم غیر محترمی المال من الکفار بتمویلها اهلیه کانت ام غیرها فیجوز الایداع فیها بشرط الحصول علی الفائده لجواز اخذالربا منهم علی الاظهر. واماالاقتراض منها بشرط دفع الزیاده فهوحرام ویمکن التخلص منه بقبض المال من البنک لا بقصد الاقتراض بل استنقاذا فیجوز له التصرف فیه بلاحاجه الی مراجعه الحاکم الشرعی...»(سیستانی،1416ق،منهاج الصالحین، ج1 ، ص430)

نظریه چهارم: از باب ضرورت،عسروحرج واینکه مسلمین به ذلت وخواری در آن کشورها گرفتار نشوند، می توانند وام نامبرده را گرفته و اصل وبهره اش را بازگردانند. آیه ا...ناصرمکارم شیرازی از فقهای معاصر این دیدگاه راپرورانده وارائه نموده است. ایشان می گوید:« ربا گرفتن از کفار واز بانک حکومت غیر اسلامی جایز است واما ربا دادن به آنها مجاز نیست، مگردر صورت ضرورت که نگرفتن وام از آنها باعث عسر وحرج ویا ضعف وذلت مسلمین در آن گونه کشورها شود.»(مکارم شیرازی،بیتا ،ربا وبانکداری اسلامی،ص 148)

بازاندیشی نظریه ها واقوال

 

نقل مطالب با ذکر منبع و عنوان « مرکز پژوهشی جامعه المصطفی مشهد » بلامانع است .


١٤:٢٤ - سه شنبه ١٤ دی ١٣٩٥    /    شماره : ٨١٠٠١    /    تعداد نمایش : ١٥٠


نظرات بینندگان
این خبر فاقد نظر می باشد
نظر شما
نام :
ایمیل : 
*نظرات :
متن تصویر:
 

خروج




کانال ارتباطی

کانال تلگرام مرکز پژوهشي جامعه المصطفي

نشر کتب

تازه های نشر المصطفی

پیوندها

اوقات شرعی



آمار بازدید

 بازدید این صفحه : 7570
 بازدید امروز : 88
 کل بازدید : 44364
 بازدیدکنندگان آنلاين : 1
 زمان بازدید : 0/7657