چهارشنبه ٠١ آذر ١٣٩٦


مقالات

سید یحیی موسوی - مطالعات اسلامی و آینده پژوهی
سیطره‌ی دراز آهنگ و فراخ‌دامن سکولاریسم به‌مثابه‌ی یکی از اندیشه‌های بنیادین مدرنیسم بر جهان، با تجربه‌های گوناگون و پیامدهایی که در تاریخ سیاسی و اجتماعی ملت‌ها از خود برجای گذارد، آنتی‌تز بنیادگرایی را نیز در درون خود پروراند. بنیادگرایی فرزند نامشروع سکولاریسم و نتیجه‌ی پیوند نامبارک دو ایده‌ی متضاد و پاشاندن بذر سکولاریسم در کشتزار مذهب مؤمنان است. ازاین‌رو، باید گفت که هم از منظر تئوریک و هم به لحاظ عملی، نطفه‌ی بنیادگرایی در دامن دولت‌های سکولار بسته شده است. پرسش جستار حاضر این است که اصطلاح نسبتاً مشهور «بنیادگرایی» به چه معناست و ویژگی‌ها و مصادیق آن کدام است. این نوشته در دو بخش مفهوم‌شناسی و ویژگی‌ها تقسیم شده است. در بخش نخست به مبحث مفهوم‌شناسی می‌پردازیم و در بخش دوم ویژگی‌ها و مؤلفه‌های اساسی بنیادگرایی را توضیح خواهیم داد.

مرکز پژوهشی مجتمع آموزش عالی مشهد مقدس
موسسه زبان و فرهنگ شناسی در نظر دارد همایش بین المللی با عنوان «همایش جریان شناسی فرهنگی در عرصه بین الملل» را در اسفندماه سال جاری برگزار نماید.

گزارش نشست گروه پژوهشی گفتگوی ادیان
به همت گروه گفتگوی ادیان مرکز پژوهشی مشهد، نشست تخصصی با عنوان «از دین تا ادیان؛ تبیین مفهوم دین جهانی» در تاریخ سوم آبان ماه در محل تالار محققان مرکز پژوهشی با حضور ارزشمند دکتر بشیر سعده؛ پژوهشگر و عضو هیئت علمی دانشگاه استرلینگ برگزار گردید. در طی این نشست مقایسه تطبیقی میان مفهوم دین و Religion ارائه گردید.

حجت الاسلام احمد مروارید - مطالعات اسلامی و آینده پژوهی
به گزارش روابط عمومی جامعه المصطفی، حجت‌الاسلام‌والمسلمین احمد مروارید، پژوهشگر مرکز پژوهشی مشهد و استاد حوزه علمیه مشهد، در این نشست که در مدرسه عالی خواهران جامعه المصطفی مشهد مقدس برگزار شد، به بررسی اصول روان‌شناسی از منظر فقه اسلامی پرداخت. وی به موضوع تداعی آزاد و تقابل آن با فقه اسلامی اشاره و اظهار کرد: یک عنصر محوری در روان‌کاوی تداعی آزاد است. تداعی آزاد به این معناست که کسی که مراجعه به روان‌کاو می‌کند و در جلسه روان‌کاوی هر آنچه از ذهن او می‌گذرد، بیان می‌کند. ...

دکتر سید حسین همایون مصباح - مطالعات اسلامی و آینده پژوهی
به گزارش روابط عمومی جامعه المصطفی مشهد، سید حسین همایون مصباح، امروز در نشست «تأثیر انسان¬گرایی نوین و سکولار بر سبک زندگی دینی» که در مدرسه عالی خواهران جامعه المصطفی مشهد برگزار شد به مؤلفه‌های انسان‌گرایی نوین و تأثیر آن بر سبک زندگی دینی پرداخت. استاد الهیات جامعه المصطفی مشهد با اشاره به اینکه سبک زندگی، بنیاد کلیدی تمدن اسلامی است، گفت: پیشرفت جهان اسلام در گرو بازسازی سبک زندگی بر اساس آموزه‌های دین است. وی اظهار کرد: بدون تردید در جهانی زندگی می‌کنیم که برخی به آن جهان مدرن می‌گویند و برخی از جهت فکری و فرهنگی به آن جهان پسا مدرن می‌گویند.





  چاپ        ارسال به دوست

حجت الاسلام احمد مروارید - مطالعات اسلامی و آینده پژوهی

اعتبار احادیث پزشکی؛ چالشی دیرین - بخش اول

نحوه صحیح برخورد با احادیث وارد شده از اهل بیت معصومین (ع) در رشته های گوناگون علوم اسلامی همواره محل بحث بوده و هست. حجیت و عدم حجیت خبر واحد در اعتقادات، کیفیت بهره گیری از روایات تفسیری، اخلاقی، تاریخی از چالش های مهم و پر سابقه در علوم اسلامی است.

طب سنتی ـ که در ایران از آن به طب اسلامی نیز یاد می شود ـ عرصه دیگری از مبحث یاد شده است. در بخش قابل توجهی از روایات موجود در جوامع روایی، به بیان خواص خوراکی ها و گیاهان و راه معالجه بیماری ها به طور کلی یا بیماری های خاص پرداخته شده است. برخی از متدینین که پایبندی سخت به آداب و سنن دینی دارند، حتی در دشوارترین موقعیت ها از مراجعه به تحصیل کردگان پزشکی نوین سرباز می زنند و بر این باورند که طب سنتی توانایی معالجه همه بیماری ها را دارد. و به عقیده آنان در موارد ویژه، که طب سنتی کارگر نیست، پزشکی نوین نیز کمک بیشتری به حل مشکل نمی کند.

از این دسته خاص که بگذریم، به طور کلی مراجعه به متخصصین طب سنتی ـ اعم از آنان که دوره های آموزشی پزشکی نوین را هم پشت سر گذاشته اند یا آنان که اطلاعات آنان محدود به طب سنتی است ـ در جامعه اسلامی فراوان است. در چند سال اخیر طب سنتی به مراکز آکادمیک هم راه پیدا کرده و در این مراکز دوره های آموزشی طب سنتی برگزار می شود.

در برابر این جریان فزاینده، در بخش دیگری از جامعه اسلامی ـ اعم از فرهیختگان و غیر فرهیختگان ـ موضع گیری سختی در این باره وجود دارد. مخالفت با طب سنتی گاه از موضع مخالفت با تمام آموزهای دینی نشأت می گیرد. و گاه از موضع دفاع از آموزه های دینی. نوع اول مخالفت نیازی به توضیح ندارد. و تحت عنوان کلی «عوامل رویگردانی و مخالفت با آموزه های دینی» قابل بررسی است. اما استدلال کسانی که از موضع دوم به مخالفت با طب سنتی می پردازند این است که رواج یافتن طب سنتی و انتشار احادیث مربوط به این باب، باعث پدید آمدن انتظاری نا به جا از آموزه های دینی و تعلیمات اهل بیت (ع) می گردد. چرا که عمل طبق احادیث پزشکی، همیشه افراد را به مقصود دلخواه نرسانده و در نتیجه آنان را به حقانیت مجموعه روایات رسیده از اهل بیت (ع) بدبین می سازد. به نظر می رسد برای نگاه درست به این مسأله، توجه به مطلبی که در پی می آید، سودمند است:

به طور کلی روایاتی که از معصومین (ع) به ما رسیده است، دو نوع است: خبر متواتر و خبر غیر متواتر.

خبر متواتر، روایتی است که  راویان آن، آن قدر زیاد باشند که انسان یقین پیدا می کند که این خبر از معصوم صادر شده است. مانند حدیث ثقلین. اما خبر غیر متواتر دو نوع است: خبر معتبر و خبر ضعیف. خبر معتبر خود اقسامی دارد که به مبحث کنونی مستقیما مربوط نیست. «خبر معتبر» خبری است که گرچه کسانی که این خبر را نقل کرده اند، به حد تواتر نمی رسند اما افرادی هستند که مورد اعتماد هستند. در علم اصول فقه به این اخبار «خبر واحد» می گویند. پس در خبر واحد دو ویژگی وجود د دارد: اولا: کسانی که در سلسله سند یک خبر وجود دارند، باید مشخص باشند. و به اصطلاح خبر واحد باید «مسند» باشد و نه «مرسل». ثانیا: این افراد باید مورد اعتماد باشند. و وثاقث آن ها به اثبات رسیده باشد.

در منابع روایی ما هر سه نوع خبر وجود دارد: بعضی اخبار متواتر هستند برخی خبر واحد و برخی خبر ضعیف. نکته ای مهم که نباید از نظر دور داشت: خبر ضعیف لزوما خبر جعلی ودروغ نیست. بلکه خبری است که صدق آن به اثبات نرسیده است.

توضیح بیشتر پیرامون خبر واحد: به طور خلاصه «خبر واحد» خبری است که احتمال خطا در نقل آن خبر وجود دارد ـ برخلاف خبر متواتر ـ اما به این احتمال خطا اعتنا نمی شود. و به تعبیر علمی «خبر واحد گرچه قطعی الصدور نیست اما حجت است». اما حجیت خبر واحد به چه معناست؟ در این بخش دانشمندان علم اصول فقه به تفصیل سخن گفته اند. به زبان ساده می توان گفت: منظور این است که مثلا در احکام شرعی گرچه این خبر مطابق با واقع نباشد و از معصوم صادر نشده باشد؛ اما با عمل به آن خبر به وظیفه شرعی خودمان عمل کرده ایم. این رویه در امور عرفی هم جاری است. فرض کنید در یک خانواده یک پدر وجود دارد یک فرزند و یک خدمتکار. اگر ماموریت فرزند رساندن پیام های پدر به خدمتکار باشد، و خدمتکار به اعتماد گفته فرزند ـ که دستوری را از پدر برای او نقل کرده است ـ کاری را انجام بدهد، گرچه پدر در آن مورد خاص واقعا آن دستور را نداده باشد و دستور دیگری صادر کرده باشد، خدمتکار در انجام دستوری که از طریق فرزند خانواده به او منتقل شده است، معذور است. و در این مورد وظیفه خود را انجام داده است. بنا بر این خبر واحد گرچه حجت است؛ لزوما بیان گر واقعیت نیست.

 

نقل مطالب با ذکر منبع و عنوان « مرکز پژوهشی جامعه المصطفی مشهد » بلامانع است.

 


١٦:١٠ - شنبه ١٦ بهمن ١٣٩٥    /    شماره : ٨٢٩٦٦    /    تعداد نمایش : ١٩٣


نظرات بینندگان
این خبر فاقد نظر می باشد
نظر شما
نام :
ایمیل : 
*نظرات :
متن تصویر:
 

خروج




کانال ارتباطی

کانال تلگرام مرکز پژوهشي جامعه المصطفي

نشر کتب

تازه های نشر المصطفی

پیوندها

اوقات شرعی



آمار بازدید

 بازدید این صفحه : 7570
 بازدید امروز : 88
 کل بازدید : 44364
 بازدیدکنندگان آنلاين : 1
 زمان بازدید : 0/7657