چهارشنبه ٠١ آذر ١٣٩٦


مقالات

سید یحیی موسوی - مطالعات اسلامی و آینده پژوهی
سیطره‌ی دراز آهنگ و فراخ‌دامن سکولاریسم به‌مثابه‌ی یکی از اندیشه‌های بنیادین مدرنیسم بر جهان، با تجربه‌های گوناگون و پیامدهایی که در تاریخ سیاسی و اجتماعی ملت‌ها از خود برجای گذارد، آنتی‌تز بنیادگرایی را نیز در درون خود پروراند. بنیادگرایی فرزند نامشروع سکولاریسم و نتیجه‌ی پیوند نامبارک دو ایده‌ی متضاد و پاشاندن بذر سکولاریسم در کشتزار مذهب مؤمنان است. ازاین‌رو، باید گفت که هم از منظر تئوریک و هم به لحاظ عملی، نطفه‌ی بنیادگرایی در دامن دولت‌های سکولار بسته شده است. پرسش جستار حاضر این است که اصطلاح نسبتاً مشهور «بنیادگرایی» به چه معناست و ویژگی‌ها و مصادیق آن کدام است. این نوشته در دو بخش مفهوم‌شناسی و ویژگی‌ها تقسیم شده است. در بخش نخست به مبحث مفهوم‌شناسی می‌پردازیم و در بخش دوم ویژگی‌ها و مؤلفه‌های اساسی بنیادگرایی را توضیح خواهیم داد.

مرکز پژوهشی مجتمع آموزش عالی مشهد مقدس
موسسه زبان و فرهنگ شناسی در نظر دارد همایش بین المللی با عنوان «همایش جریان شناسی فرهنگی در عرصه بین الملل» را در اسفندماه سال جاری برگزار نماید.

گزارش نشست گروه پژوهشی گفتگوی ادیان
به همت گروه گفتگوی ادیان مرکز پژوهشی مشهد، نشست تخصصی با عنوان «از دین تا ادیان؛ تبیین مفهوم دین جهانی» در تاریخ سوم آبان ماه در محل تالار محققان مرکز پژوهشی با حضور ارزشمند دکتر بشیر سعده؛ پژوهشگر و عضو هیئت علمی دانشگاه استرلینگ برگزار گردید. در طی این نشست مقایسه تطبیقی میان مفهوم دین و Religion ارائه گردید.

حجت الاسلام احمد مروارید - مطالعات اسلامی و آینده پژوهی
به گزارش روابط عمومی جامعه المصطفی، حجت‌الاسلام‌والمسلمین احمد مروارید، پژوهشگر مرکز پژوهشی مشهد و استاد حوزه علمیه مشهد، در این نشست که در مدرسه عالی خواهران جامعه المصطفی مشهد مقدس برگزار شد، به بررسی اصول روان‌شناسی از منظر فقه اسلامی پرداخت. وی به موضوع تداعی آزاد و تقابل آن با فقه اسلامی اشاره و اظهار کرد: یک عنصر محوری در روان‌کاوی تداعی آزاد است. تداعی آزاد به این معناست که کسی که مراجعه به روان‌کاو می‌کند و در جلسه روان‌کاوی هر آنچه از ذهن او می‌گذرد، بیان می‌کند. ...

دکتر سید حسین همایون مصباح - مطالعات اسلامی و آینده پژوهی
به گزارش روابط عمومی جامعه المصطفی مشهد، سید حسین همایون مصباح، امروز در نشست «تأثیر انسان¬گرایی نوین و سکولار بر سبک زندگی دینی» که در مدرسه عالی خواهران جامعه المصطفی مشهد برگزار شد به مؤلفه‌های انسان‌گرایی نوین و تأثیر آن بر سبک زندگی دینی پرداخت. استاد الهیات جامعه المصطفی مشهد با اشاره به اینکه سبک زندگی، بنیاد کلیدی تمدن اسلامی است، گفت: پیشرفت جهان اسلام در گرو بازسازی سبک زندگی بر اساس آموزه‌های دین است. وی اظهار کرد: بدون تردید در جهانی زندگی می‌کنیم که برخی به آن جهان مدرن می‌گویند و برخی از جهت فکری و فرهنگی به آن جهان پسا مدرن می‌گویند.





  چاپ        ارسال به دوست

غلام احیا حسینی - مطالعات منطقه ای

پول های نفتی عربی در دانشگاه های غربی (گذری بر تلاش دول عربی حاشیه خلیج فارس بر روند پژوهش و تحقیق در غرب)

در سالیان اخیر با ظهور نسل جدیدی از رهبران و سیاستمداران در عربستان، این کشور تلاش نموده تا به زعم خود از رخوت و سکون سیاسی خارج شده و به مدد دلارهای نفتی برای خود نقشی فعال و تأثیرگزار بوجود آورد. ورود به بازی سیاسی خطرناک در یمن و سوریه و مصر و بحرین و در نتیجه دامن زدن به تنشهای خاورمیانه بخشی از این سیاست و راهبرد جدید رهبران عربستان است. با در پیش گرفتن سیاست های خام و نسنجیده، به تدریج شاهد شکست سیاستهای خود در منطقه است.

در این نوشتار ما به دنبال تحلیل رفتار سیاسی و نتایج و عملکرد عربستان سعودی نیستیم، در این در سطرهای پیش رو از تلاش عربستان در زمینه ای دیگر سخن خواهیم گفت که در رسانه های فارسی زبان کمتر به آن توجه شده است و آن حرکت خزنده ی عربستان در جامعه علمی و محیط های دانشگاهی غرب و بخصوص در انگلستان و آمریکا است. سالیانی است این کشور سرمایه گزاری های سنگینی در برخی مراکز دانشگاهی و پژوهشی غرب نموده است و با دست و دل بازی فراوان سعی دارد تا بخشی از اهداف ملی و بین المللی خود را از این طریق دنبال نماید. که به عنوان نمونه به این موارد می توان اشاره کرد:

کمک مالی به راه اندازی و یا تقویت رشته مطالعات اسلامی در دانشگاه های ادینبورگ و کمبریج

در سال 2008 خبر از یک کمک مالی هنگفت شانزده میلیون دلاری به دانشگاه های ادینبورگ و کمبریج برای توسعه و گسترش برنامه مطالعات اسلامی در این دو دانشگاه منتشر شد. این کمک از سوی شاهزاده سعودی الوليد بن طلال که گفته می شود در زمره پنج نفر ثروتمند اول جهان قرار دارد، به این دو نهاد علمی اهدا شده است. هر کدام از این دو دانشگاه هشت میلیون دلار از این کمک سهم گرفته اند. رئیس وقت دپارتمان مطالعات اسلامی و خاورمیانه دانشگاه ادینبورگ از این کمک مالی به عنوان بزرگترین کمکی که تا کنون به رشته های علوم انسانی در این دانشگاه شده است یاد کرده بود.[i]

آنگونه که بیان شده این دو مرکز در نیل به اهداف پژوهشی خود همکاری نزدیکی با دانشگاه های جرج تاون و هاروارد در آمریکا و دانشگاه های آمریکایی بیروت و قاهره خواهند داشت که آنها نیز از کمکهای عربستان بهره برده اند.

مسئولان این دانشگاه نگرانی بر جهت دهی عربستان بر روند تحقیق و پژوهشها را رد  کرده و ادعا می کنند که روند برنامه های مطالعات اسلامی در این دو دانشگاه، عربستان دخالتی نخواهد کرد.[ii]

دانشگاه کمبریج با این کمک مالی اقدام به تاسیس مرکز مطالعات اسلامی شاهزاده ولید بن طلال[iii] نموده است.[iv]

کمک 40 میلیون دلاری شاهزاده سعودی به دانشگاه های هاروارد  و جرج تاون

برنامه­ی مطالعات اسلامی این دانشگاه که با کمک 20 میلیون دلاری شاهزاده سعودی الوليد بن طلال بن عبد العزيز آل سعود از سال 2006 ایجاد شده است[v] هدف این برنامه حمایت از محققان و دانشجویان علاقمند به مطالعات اسلامی در دانشگاه هاروارد است. دانشجویان علاقمند به مطالعات اسلامی در کورسهای مرتبط با جهان اسلام در دپارتمان­های مرتبط با این موضوع در دانشگاه هاروارد با مسائل و موضوعات جهان اسلام آشنا می­شوند.

دانشجویان می­توانند در دروس مختلف ارائه شده در دپارتمان مطالعات آفریقا، دپارتمان تمدنها و زبانهای آسیای شرقی، دپارتمان تمدنها و زبانهای خاور میانه و مطالعات جنوب آسیا شرکت کنند. در دپارتمان­های مذکور دروس فراوانی مرتبط با جهان اسلام ارائه می­شود؛ دروسی مانند: تاریخ معاصر خاورمیانه، مقدمه­ای بر کلام و فلسفه اسلامی، صوفیان شاعر پارسی سرا: عطار، رومی و  حافظ، رویکردهایی بر مطالعات خاور میانه، فهم اسلام معاصر، فضا و معماری اسلامی، زنان و جنسیت در خاورمیانه و شمال آفریقا،  اعراب و همسایگان آنها، اسلام و غرب، اسلام و سیاست. همچنین در این دانشگاه سه زبان اصلی جهان اسلام یعنی عربی، فارسی و ترکی برای دانشجویان علاقمند ارائه می­شود.

دانشگاه جورج تاون كه یکی از قدیمی ترین دانشگاه های كاتولیك آمریكا است و تا پیش از سال 2005 دارای مرکزی به نام مرکز تفاهم اسلام و مسیحیت بوذ، بواسطه این کمک مالی- که از نظر ارزش مالی دومین کمک بزرگ مالی به این دانشگاه به حساب می آید –آن مرکز را به نام «مرکز شاهزاده الولید بن طلال برای فهم اسلامی –مسیحی»[vi] تغییر نام داد.[vii] رئیس دانشگاه جورج تاون گفته است که این هدیه امكان پیشبرد آموزش در حوزه های تمدن اسلامی و تفاهم اسلام -مسیحت را افزایش می دهد. علاوه بر آن، این کمک ها را در راه اندازی کرسی های مطالعات اسلامی و دیجیتال سازی منابع اسلامی نیز استفاده خواهند کرد.

راه اندازی مرکز تحقیقات و مطالعات آمریکا ولید بن طلال در دانشگاه آمریکایی بیروت[viii]

این مرکز نیز با حمایت مالی مستقیم این شاهزاده سعودی راه اندازی شده و نام شاهزاده ولید بر مرکز نهاده شده است. هدف از تاسیس مرکز آشنایی دانشجویان و پژوهشگران خاورمیانه با فرهنگ و تاریخ آمریکا ذکر شده است. که البته این سوال پیش می آید که چرا باید هزینه چنین مرکزی که برای شناخت آمریکا به عنوان یک کشور غربی است از سوی یک تاجر سعودی پرداخت شود؟

اعطای 200 میلیون دلار کمک مالی پژوهشی به رشته های فنی به دانشگاه های آمریکا

عربستان سعودی علاوه بر بخشش های مالی قابل توجه در حوزه مطالعات اسلامی، گویا در سالهای اخیر برنامه کمک مالی به رشته های فنی را هم آغاز کرده است. دانشگاه علمی - فناوری ملک عبدالله از سال 2009 با همکاری شرکت ارمکو عربستان با هدف سرمایه گذاری در بخش انرژی و آب که مهمترین چالشهای پیش روی عربستان در سالهای آینده است، کمک های مالی چشمگیری در قالب پروژه های تحقیقی با دانشگاه های مطرح و طراز اول آمریکا نظیر  Stanford, Cornell, Texas A&M, UC Berkeley, CalTech, Georgia Techنموده است. نگرانی از سرمایه گذاری های قابل توجه عربستان بر تحقیقات دانشگاه ها در میان برخی از کارشناسان به چشم می خورد. برخی از این نگرانی ها در یادداشتی به قلم سوزان اشمیت در نشریه The National Interestبا عنوان «پولهای سعودی شکل دهنده تحقیقات در آمریکا» ابراز شده است.[ix]

هدف این تحقیقات این است که با استفاده از تکنولوژی های جدید، سوخت فسیلی کمتری در داخل عربستان مصرف شود تا امکان صادرات این سوختها به خارج به مدت زمان بیشتری فراهم شود. همچنین بخشی از تحقیقات متمرکز بر تهیه برق از سلولهای خورشیدی است که با طوفانهای شن عربستان سازگار باشد، بخشی دیگر از این تحقیقات در مورد شیرین سازی آب دریا است.

دانشگاه ملک عبدالله با به خدمت گرفتن پژوهشگران غربی و عمدتا آمریکایی تاثیر مثبتی بر روند علم و پژوهش در عربستان نهاده است. به عنوان نمونه برای اولین بار دوره های فوق دکتری را - با الگوگیری از نظام آموزش عالی آمریکا - در رشته های فنی راه اندازی نموده و در این مقطع تحصیلی تا کنون 350 پژوهشگر را استخدام کرده است.[x]

راه اندازی شعب دانشگاه ها و موسسات پژوهشی در کشورهای حوزه خلیج فارس

در سال های اخیر علاوه بر کمک مستقیم به دانشگاه های غربی مخصوصا در آمریکا و انگلستان شیوه جدیدی از دخالت در امور علمی و پژوهش ظهور نموده و آن اینکه دانشگاه ها و مراکز پژوهشی انگلیسی و آمریکایی برای جلب کمک های مالی تلاش می کنند تا شعبه هایی را در این کشورها ایجاد کنند. وبسایت middleeasteye.netکه به پوشش اخبار و تحلیلهای مرتبط با خاورمیانه میپردازد در گزارشی می نویسد در دهه گذشته این روابط به دلیل کاهش بودجه های دولتی این مراکز تحقیقاتی و آموزشی افزایش بسیاری یافته اند و نتیجه آن تفوق روزافزون کشورهای حاشیه خلیج فارس بر دانشگاهها و اندیشکده های بریتانیایی شده است.

اندیشکده انگلیسی معروف «مؤسسه خدمات پادشاهی برای مطالعات امنیتی و دفاعی»[xi](RUSI) که موسسه ای تحقیقاتی در انگلستان است و شعبه ای در قطر دارد و مدعی است از دانشگاهها و بسیاری اندیشکده های دیگر مستقل همزمان با اعتراضات خونین بحرین سه کنفرانس درباره این کشور برگزار کرد اما در هیچ یک از این کنفرانسها درباره مسائل داخلی این کشور بحث نشده و یا چهره های مخالفین پادشاهی آل خلیفه دعوت نشده بودند.

اندیشکده مؤسسه بین المللی مطالعات استراتژیک (IISS) نشست منامه، یک کنفرانس امنیتی عظیم، را طی چند سال گذشته با پولهایی که دولتهای عرب خلیج فارس پرداخت می کنند، برگزار می کند. این مؤسسه دفتری در بحرین دارد و این پادشاهی سالیانه مبلغ 142 هزار و 415 دلار به آن پرداخت می کند.[xii]

کریستوفر داویدسون، استاد دانشگاه دورهام، می‌گوید: "درست نیست از بازیگری پول بگیرید که قرار است درباره‌اش بنویسید. چگونه می‌توانم به گزارش‌های این مؤسسه اعتماد کنم وقتی که هزینه نان و نمک آن را دولت بحران پرداخت می‌کند.»

 

 


[i]- Wojtas, Olga; Saudi prince donates £16m to improve Islamic studies, Times Higher Education, May 8, 2008. www.timeshighereducation.com

[ii]- Wojtas, ibid.

[iii]- The Prince Alwaleed Bin Talal Centre of Islamic Studies

[iv]- http://www.cis.cam.ac.uk/

[v]- Prince Alwaleed's Gift Supports OCP Islamic Heritage Project http://hul.harvard.edu/publications/hul_notes_1329/alwaleed.html

[vi]- Prince Alwaleed bin Talal Center for Muslim-Christian Understanding

[vii]- https://acmcu.georgetown.edu/about (accesed 10/01/2017)

[viii]- American University of Beirut's Prince Alwaleed Bin Talal Bin Abdulaziz Alsaud Center for American Studies and Research

[ix]- Schmidt, Susan; Saudi Money Shaping U.S. Research, The National Interest, February 11, 2013 http://nationalinterest.org/commentary/saudi-money-shaping-us-research-8083

[x]- Martiradonna, Luigi; Changing attitudes in Saudi Arabia, Nature Materials, Volume 13, Issue 4, pp. 321-322 (2014). Published online 21 March 2014

http://www.nature.com/nmat/journal/v13/n4/full/nmat3899.html

[xi]- The Royal United ServicesInstitute for Defence and Security Studies

[xii]- چگونه شیخ‌نشین‌های عرب مالک دانشگاه‌ها و اندیشکده‌های انگلستان شدند، خبرگزاری تسنیم، ۹ بهمن ۱۳۹۴.http://tn.ai/984676

 

نقل مطالب با ذکر منبع و عنوان « مرکز پژوهشی جامعه المصطفی مشهد » بلامانع است.


١٠:٢٠ - چهارشنبه ٢٧ بهمن ١٣٩٥    /    شماره : ٨٣٣٠٥    /    تعداد نمایش : ٢٧٤


نظرات بینندگان
این خبر فاقد نظر می باشد
نظر شما
نام :
ایمیل : 
*نظرات :
متن تصویر:
 

خروج




کانال ارتباطی

کانال تلگرام مرکز پژوهشي جامعه المصطفي

نشر کتب

تازه های نشر المصطفی

پیوندها

اوقات شرعی



آمار بازدید

 بازدید این صفحه : 7570
 بازدید امروز : 88
 کل بازدید : 44364
 بازدیدکنندگان آنلاين : 1
 زمان بازدید : 0/7657