گزارش نشست رسالت تبلیغی طلاب المصطفی در جهان معاصر از دیدگاه امام رضا

نشست پژوهشی با موضوع «رسالت تبلیغی طلاب و فضلای المصطفی در جهان معاصر از دیدگاه امام رضا علیه‌السلام» با حضور استاد محترم؛ حجت‌الاسلام‌والمسلمین عطاران در مدرسه تحصیلات تکمیلی برگزار و به مهم‌ترین بایدها و رسالت‌های مبلغان در عصر حاضر پرداخته شد.

 

 

گزارش نشست رسالت تبلیغی طلاب و فضلای المصطفی در جهان معاصر از دیدگاه امام رضا علیه‌السلام

  

نشست پژوهشی با موضوع «رسالت تبلیغی طلاب و فضلای المصطفی در جهان معاصر از دیدگاه امام رضا علیه‌السلام» با حضور استاد محترم؛ حجت‌الاسلام‌والمسلمین عطاران، مشاور ریاست و عضو هیئت‌علمی مرکز پژوهشی جامعه المصطفی العالمیه واحد مشهد مقدس، در مدرسه تحصیلات تکمیلی برگزار شد. در این نشست که با استقبال چشمگیر طلاب و دانش‌پژوهان مقاطع ارشد و دکتری روبرو شد، حجت‌الاسلام عطاران به مهم‌ترین بایدها و رسالت‌های مبلغان در عصر حاضر پرداختند.

 

عطاران رسالت 1

ایشان با ابراز خوشحالی از حضور در جمع پژوهشگران و دانش‌پژوهان مجتمع آموزش عالی مشهد مقدس، ابراز امیدواری کردند که این نشست بتواند نقطه عطفی در فعالیت‌های تبلیغی طلاب و فضلای محترم باشد.

ایشان با ارائه مستندات متعدد، رسالت‌های تبلیغی طلاب را مرور نمودند:

«در قرآن کریم خداوند در آیات متعدد می‌فرماید: هدی للناس، بیان للناس، بلغ مبین، ذکراً و درباره اهداف ارسال پیامبران نیز می‌فرماید که آنها آمده‌اند تا دین حق بر همه ادیان چیره شود و وظیفه ایشان را با عباراتی همچون بشیراً و نذیراً، کافةً للناس، رحمة للعالمین، رسول‌الله الیکم جمیعاً تبیین می‌نماید؛ بنابراین کم‌کم وظیفه مبلغ دارد روشن می‌شود. در قرآن کریم حتی برای کعبه به‌عنوان یک نماد، هدفش را هدیً للناس و قیاماً للناس بیان می‌کند.»

این محقق علوم حوزوی با ذکر این نکته که عبارات قرآن کریم و الفاظ آن بدون حکمت استعمال نشده‌اند، خاطرنشان ساخت که بنا بر کاربردهای قرآنی کلیه مردم از زبان و نژادهای گوناگون مخاطب ما می‌باشند. در ادامه ایشان برای روایات متعددی را به‌عنوان تأیید ذکر نمودند:

«وقتی به روایات هم مراجعه می‌کنیم درمی‌یابیم که ائمه معصومین علیهم‌السلام نیز مخاطب ما را کلیه جهانیان می‌دانند. قالَ الإمامُ الباقرُ عليه السلام ـ لسَلَمَةَ بنِ كُهَيلٍ و الحَكَمِ ابنِ عُتَيبَةَ ـ: شَرِّقا و غَرِّبا لَن تَجِدا عِلما صَحيحا إلاّ شَيئا يَخرُجُ مِن عِندِنا أهلَ البَيتِ؛ امام باقر عليه السلام ـ به سلمة بن كهيل و حكم بن عتيبه ـ فرمود: اگر به شرق و غرب برويد، هرگز دانش درستى را نخواهيد يافت، مگر همان چيزى كه از ما خاندان صادر شود. امام صادق علیه السلام نیز می‌فرمایند: بَذلَ مُهجَتـَهُ فیکَ لیَستـَنقـِذَ عِبادکَ مِنَ الجَهالةِ وَ حَیرَةِ الضـَلالة. به عبارتی هدف شهادت اباعبدالله هم هدایت بشر دانسته شده است.»

ایشان با ذکر چندین روایت از امامان معصوم علیهم‌السلام هدف ایشان را برپایی قسط و عدل در روی زمین دانستند و در ادامه افزودند:

«امام رضا علیه السلام نیز روایت بسیار مهمی در زمینه موردبحث ما دارند. ایشان می‌فرمایند: رَحِمَ اللَّهُ عَبْداً أَحْیَا أَمْرَنَا. قُلْتُ کَیْفَ یُحْیِی أَمْرَکُمْ؟! قَالَ یَتَعَلَّمُ عُلُومَنَا وَ یُعَلِّمُهَا النَّاسَ فَإِنَّ النَّاسَ لَوْ عَلِمُوا مَحَاسِنَ کَلَامِنَا لَاتَّبَعُونَا. با بررسی این روایت می‌توانیم چهار مؤلفه مهم تبلیغ را بیان کنیم»

 عطاران رسالت 2

 

مؤلفه اول: مبلغ

حجت‌الاسلام عطاران با استناد به بخش اول روایت، چند نکته را درباره ویژگی‌های مبلغ خاطرنشان ساختند:

«نکته اول: مبلغ دینی باید عبد باشد. با توجه به عبارت عبداً در روایت امام رضا علیه السلام درمی‌یابیم که مبلغ دین می‌تواند از هر گروه و صنف اجتماعی و شغلی باشد و مختص به روحانیت نیست؛ بلکه ورزشکاران، هنرمندان، تجار و ... می‌توانند د امر تبلیغ انجام‌وظیفه کنند ولی شرط اساسی این است که عبد باشد و اگر عبد بود بنا به روایت امام مجتبی علیه السلام مَنْ عَبَدَاللّهَ، عبَّدَاللّهُ لَهُ کُلَّ شَيْءٍ یعنی کلام و رفتار وی در تمام موجودات نفوذ خواهد کرد و تأثیر خواهد داشت. در این میان وظیفه روحانیت تعمیق، تحقیق و کادر سازی است.

نکته دوم: مبلغ باید احیای امر کند. بنا به فراز روایت أحیا أمرنا می‌فهمیم که هدف احیای امر است. البته این احیای امر در روایات دیگر هم آمده است که از مجموع آنها می‌توان فهمید منظور از احیای امر فراگیری و پیاده‌سازی احکام اسلامی می‌باشد.

نکته سوم: مبلغ باید علوم گوناگون را فرابگیرد. امام رضا می‌فرمایند یتعلم علومنا که اطلاق دارد؛ بنابراین این سؤالات مطرح می‌شود که چه را فراگیرد؟ چه زمانی فراگیرد؟ چگونه فراگیرد؟ چرا فراگیرد؟ در پاسخ به این سؤالات می‌توان گفت که هر علمی را که عنوان علم بر آن اطلاق شود و از هرکسی در هرزمانی می‌شود فراگرفت، مشروط به اینکه خود بدان رفتار کند و به دیگران بیاموزد. در همین زمینه غلط بسیار مصطلح مشهوری است که علوم را به دینی و غیردینی تقسیم‌بندی می‌کنند. حال‌آنکه شهید مطهری و آیت‌الله جوادی آملی هر علمی را که به حال مسلمین مفید باشد، علم دینی می‌نامد و آیت‌الله جوادی آملی پا را فراتر گذاشته و با اشاره به منابع معتبر دینی مانند عقل، کتاب و سنت، تمامی علوم عقلی و تجربی که درباره مخلوقات است، علم دینی می‌داند.

نکته چهارم: مبلغ باید اندوخته‌های خود را به دیگران بیاموزد. عبارت امام رضا علیه السلام که می‌فرماید ویعلمها الناس که بازهم اطلاق دارد نسبت به آن سؤالاتی که در نکته قبل متذکر شدیم.»

 

مؤلفه دوم: مخاطب

عضو هیئت‌علمی مرکز پژوهشی با بیان اینکه مخاطب دومین مؤلفه و رکن تبلیغ به شمار می‌رود، به ذکر ویژگی‌های مخاطبان پرداختند:

«نکته پنجم: مخاطب تبلیغ کلیه انسان‌ها هستند. همان‌گونه که در ابتدای عرایض گفته شد و آیات و روایات آورده شد و همچنین با استفاده از واژه الناس در روایت امام علیه السلام، متوجه می‌شویم که مخاطب تبلیغ ما کلیه انسان‌ها هستند از همه جوامع و ملیت‌ها و نژاد و رنگ و زبان»

 

عطاران رسالت 3

 

 

مؤلفه سوم: مهارت

ایشان در ادامه با استناد به قسمت دوم روایت و عبارت لو علموا؛ به رکن سوم تبلیغ یعنی مهارت و روش‌های مفید تبلیغ پرداخته و چنین ایراد کردند:

«نکته ششم: مهارت‌ها عام است و هر رسانه و هنری را شامل می‌شود. درواقع باید بدانیم که امروزه به اقتضای پیشرفت‌های امکانات و رسانه‌های مختلف که در اختیار مردم قرار گرفته است، مبلغین نیز باید از شیوه‌های نوین استفاده کنند و بر همین مبنا مهارت‌های جدید را به‌کارگیرند. استفاده از انیمیشن، موسیقی، فیلم، رمان، داستان کوتاه و ... جالب است بدانید که بر طبق آمارها 95% جوانان در اوقات فراغت به بازی‌های رایانه‌ای مشغول می‌شوند.»

مؤلفه چهارم: محتوا


حجت‌الاسلام عطاران در ادامه رکن چهارم تبلیغ را محتوای تبلیغی دانستند و افزودند:

«نکته هفتم: تبلیغ بایستی زیبا، بجا و مناسب باشد. به عبارتی باید محتوای تبلیغ به‌گونه‌ای باشد که محاسن کلام معصومین را به مردم منتقل کند.» ایشان با انتقاد از برخی از مبلغین که به‌گونه‌ای این روایت امام رضا و مضمون آن سوءتعبیر می‌کنند که گویی کلام امام علیه السلام در این زمانه کاربرد ندارد، خاطرنشان ساختند که: «دین‌داری زمان، مکان و شرایط خاصی ندارد. درواقع دین به معنای سبک و شیوه زندگی است و نباید آن را محدود به چارچوب فکری خاصی کرد؛ بلکه دین یک پیکره واحد است؛ به‌عبارت‌دیگر دین برای فرصت سازی آمده است نه برای فرصت سوزی! وقتی عده‌ای دین را بد به مردم معرفی کنند، ملاک‌های ارزشی در دین را جابجا کنند، آنگاه ریاکاری و ظاهرگرایی در عده‌ای و یاس و نومیدی در عده‌ای دیگر و دین‌ستیزی و دین‌گریزی در عده‌ای دیگر منجر خواهد شد.»

«اما اگر فردی که بنده خداست، کسی که هدفش خدایی و احیای امر اهل‌بیت علیهم السلام است که همان پیاده‌سازی شریعت الهی بر روی زمین است، کسی که دیدگاهش جهانی است، کسی که عالم به علوم و فنون است؛ به تبلیغ راستین و نیکو از دین بپردازد، چنین دینی جاذبه و تأثیر خواهد داشت و در جان‌ها نفوذ خواهد کرد. در چنین جایی است که امام می‌فرماید: لاتبعونا یعنی مردم ما را تبعیت خواهند کرد. به عبارت بهتر مردم شیوه زندگی خود را اصلاح نموده و شیوه صحیحی را به کار خواهند بست».

 

عطاران رسالت 4

 


«نکته آخر اینکه امام رضا علیه السلام برای چنین فردی در همان ابتدا دعا می‌کند و رحمت را از درگاه الهی برای وی خواستار می‌شود.»

در پایان ایشان این جلسه را حسن مطلعی برای اندیشیدن در بایسته‌ها تبلیغی توسط طلاب و فضلا دانسته و برای یکایک حاضران آرزوی موفقیت کردند.

نقل مطالب با ذکر منبع و عنوان « مرکز پژوهشی جامعه المصطفی مشهد » بلامانع است.

 

این مورد را ارزیابی کنید
(0 رای‌ها)
  • آخرین ویرایش در یکشنبه, 29 بهمن 1396 20:02
  • اندازه قلم