نشست تخصصی نظریات جدید در علوم تربیتی در جهان عرب

به گزارش دبیر خبری پژوهشکده بین المللی امام رضا علیه السلام، نشست تخصصی «نظریات جدید در علوم تربیتی» با حضور ارزشمند دکتر العبدوانی از کشور عمّان با همکاری گروه علمی علوم تربیتی در تالار محققان این پژوهشکده برگزار شد.

نشست تخصصی «نظریات جدید در علوم تربیتی در جهان عرب»
 

 

در آغاز نشست، حجت الاسلام و المسلمین  دکتر رقوی؛ رئیس پژوهشکده بین المللی اما رضا علیه السلام، با عرض خیر مقدم به میهمانان، اساتید و حاضران، به معرفی کوتاهی از میهمان نشست پرداخته  و توضیحاتی را درباره موضوع نشست به حاضران ارائه کردند.

 

در ادامه پروفسور العبدوانی با ابراز خوشحالی از حضور در پژوهشکده و نهاد المصطفی، به معرفی اجمالی حوزه مطالعاتی خود پرداختند:

 

«حدوداً ده سال در آمریکا و اروپا درباره مهارت‌های نرم (Soft Skills) مطالعاتی داشتم و موسوعه ای در موضوع مهارت نرم غیرملموسه (روش‌هایی که به‌صورت غیرملموس در رشد و تربیت انسان‌ها مؤثر است) تدوین شد که نسخه‌ای از آن را به جامعه المصطفی اهدا کردم»

 

رئیس دانشکده الخلیج در ادامه به توضیح بیشتر این مبحث پرداخته و افزود:

 

«به‌طور خلاصه هفده نوع شیوه برای ارزیابی مهارت‌های نرم وجود دارد که شانزده  شیوه آن با همین عنوان ارتباط مستقیم دارد و می‌توان آن‌ها را در سه بخش دسته‌بندی کرد:

1- تعامل با خود (Personal)

2- تعامل با دیگران (Inter personal)

3- تعامل با موقعیت‌ها و جایگاه‌ها، اثر وضعی عمل و عکس‌العمل (Situational)

با همین تقسیم‌بندی و نگاه، می‌توانیم نسبت به حقیقت انسان هم تعبیر سخت‌افزار و نرم‌افزاری داشته باشیم که در آن با جسم (سخت‌افزار)، روح (نرم‌افزار)، و نفس سروکار داریم. بر همین مبنا می‌توان سه دسته مهارت تربیتی داشت: معرفت‌شناختی، مهارت‌های نرم و مهارت‌های سخت. که هر یک از این‌ها خود به دو دسته تقسیم می‌شوند: مهارت‌های ایجابی و مهارت‌های سلبی.»

 

ایشان سپس با ذکر مثالهایی به تبیین هر یک از سه حوزه فوق پرداختند:

 

« در حیطه اول که تعبیر تعامل با خود را بکار بردیم، می‌دانیم که نفس انسان، بستر تعامل با خود وی است. تعامل با خود و نوع نگاه انسان به خود، آن‌قدر اهمیت دارد که آثارش را بر روی روح و حتی جسم می‌توان مشاهده کرد. در یک آزمایش عملی می‌توان به‌راحتی این را مشاهده کرد. این آزمایش دو مرحله دارد: در مرحله اول ابتدا چشمان خود را بسته و به مدت حدود دو دقیقه به یک‌چیز خوب بیندیشید و سپس در مرحله دوم بازهم چشمان خود را بسته و به یک‌چیز ناخوشایند بیندیشید و البته از اطرافیان بخواهید به‌صورت هم‌زمان در هر دو مرحله ویژگی‌های ظاهری صورت و بدن شما را در نظر بگیرند. مطمئناً آن‌ها به شما خواهند گفت که در مرحله اول، آثار شادی در چهره شما موج می‌زده است و در مرحله دوم آثار غم در چهره و رفتار شما وجود داشته است.

حال می‌رسیم به مهارت ارتباط با دیگران. در این زمینه، معمولاً همه به یک شیوه واحد رفتار می‌کنند. برای توضیح یک مثال می‌زنم. یکی از دوستان دچار دردی در ناحیه شکم خود می‌شود که به خاطر آپاندیس اوست؛ حال برای معاینه و درمان می‌خواهد نزد طبیب برود. چه کسی را انتخاب خواهد کرد و به‌عبارت‌دیگر چه عواملی سبب می‌شود وی یک طبیب خاص را برای درمان انتخاب نماید. به نظر می‌رسد عوامل مختلفی در این زمینه مؤثر است:

زبان، فرهنگ، اطمینان شخصی به فرد، خوش‌نامی، حسن خلق، حسن تعامل و ....

که اگر به این‌ها بنگریم، مشاهده می‌شود که غالب این‌ها به مهارت تعامل با دیگران برمی‌گردد. یعنی اینکه طبیب چقدر می‌توان با بیمار خود ارتباط برقرار کند. در دانشگاه بریتانیا بعد از جلسات متعدد و بحث‌های طولانی به آن‌ها قبولاندم که اگر شما بهترین طبیب را هم پیدا کنید، او نمی‌تواند 100% بیمار را درمان کند؛ زیرا او دکتر جسم است نه دکتر روح.

اما در حیطه سوم که تعامل با موقعیت‌هاست و از اهمیت بالایی برخوردار است. برای مثال و توضیح این مهارت، به سیستم ارزیابی آموزشی اشاره‌ای می‌کنم. بسیاری از دانشگاه‌ها ملاک ارزیابی‌شان فقط امتحانات کتبی و نمره است؛ درحالی‌که ملاک‌های دیگری علاوه بر آن مانند عمل جمعی و کارگروهی را می‌توان ملاک قرار داد که آیا به چنین توانمندی برای رسیدن به پرسش‌ها دست‌یافته‌اند. به نظر مهارت ارتباطی بیشتر از خود علم به درد می‌خورد، چه‌بسا در یک زمینه‌ای فرد مافوق علم به مادونش بگوید در این زمینه اظهارنظر نکن اما ممکن است همان فرد مادون علمی، مؤثرتر باشد. در متون دینی نیز به مهارت ارتباط نرم نیز سفارش‌های فراوانی شده است.»

 

پژوهشگر حوزه مطالعات تربیتی در پایان به منابع غنی شیعی در این حوزه اشاره داشته و پیشنهاداتی را به حاضران ارائه نمودند:

« می‌توان با یک ذوق شخصی همین مطالب را از معارف اهل‌بیت علیهم‌السلام نیز برداشت کرد. قرآن کریم در آیات متعددی به این مهارت‌های نرم اشاره دارد. برای نمونه در زمینه ارتباط با دیگران سفارش قرآن کریم چنین است: قولا لینا، قولا کریما، قولا حسنا و ...یا اینکه در روایات معصومین علیهم السلام می‌فرمایند رفتار برادرت را به هفتاد شیوه توجیه کن! به عبارت حسن ظن داشته باش و قضاوت منفی نکن.

با توجه بااینکه ما از معارف غنی برخورداریم و نه‌تنها در زمینه منابع و روش‌های علوم تربیتی عقب نیستیم بلکه بسیار پیشرفته‌تر می‌باشیم؛ لذا این عرصه جای زیادی برای مطالعه و پژوهش دارد و توصیه می‌کنم که حاضران در این عرصه‌ها ورود جدی داشته باشند. »

 

در ادامه پرسش‌هایی از سوی حاضران مطرح گردیده و پروفسور العبدوانی پاسخ خود را ارائه نمودند و پایان‌بخش نشست، بیانات دکتر رقوی بود که خواستار تعامل هر چه بیشتر میان جامعه المصطفی العالمیه مشهد مقدس و دانشکده الخلیج عمّان شدند و ابراز امیدواری کردند که این جلسه حسن مطلعی برای همکاری‌های علمی و فرهنگی دو نهاد باشد. رئیس پژوهشکده همچنین پیشنهاد برگزاری پیش نشست‌های علمی همایش بین‌المللی «امام رضا علیه السلام و نهضت علمی تمدنی جهان اسلام» در عمان را ارائه کردند که مورد موافقت و استقبال دکتر العبدوانی قرار گرفت. 

 

نقل مطالب با ذکر منبع و عنوان « پژوهشکده بین المللی امام رضا علیه السلام- مشهد مقدس» بلامانع است.

 

این مورد را ارزیابی کنید
(0 رای‌ها)
  • آخرین ویرایش در یکشنبه, 18 فروردين 1398 10:38
  • اندازه قلم