پیشگویی‌های انبیاء درباره‌ی منجی در عهد عتیق

موعودگرایی یا انتظار برای یک منجی آخرالزمانی در بسیاری از ادیان بزرگ جهان پدیده¬ای شایع است. دراین‌بین دین یهود و متن مقدس آن یعنی تورات به‌طور خاص به منجی توجه ویژه¬ای کرده است. پیش از اسارت قوم یهود و آوارگی آنان توسط آشوریان، اندیشه ظهور منجی در ادبیات مذهبی، غیرمذهبی، اساطیر و افسانه‏ ها و روایات مکتوب و شفاهی بنی‌اسرائیل جایی نداشته است. در این یادداشت پیشگویی‌های انبیاء‌ را در مورد منجی بررسی خواهم کرد.

 

 

پیشگویی‌های انبیاء درباره‌ی منجی در عهد عتیق 

 

رضا اکبری

  

موعودگرایی یا انتظار برای یک منجی آخرالزمانی در بسیاری از ادیان بزرگ جهان پدیده¬ای شایع است. دراین‌بین دین یهود و متن مقدس آن یعنی تورات به‌طور خاص به منجی توجه ویژه¬ای کرده است. پیش از اسارت قوم یهود و آوارگی آنان توسط آشوریان، اندیشه ظهور منجی در ادبیات مذهبی، غیرمذهبی، اساطیر و افسانه‏ ها و روایات مکتوب و شفاهی بنی‌اسرائیل جایی نداشته است. تنها در سده دوم پیش از میلاد بود که ظهور نجات‌بخش قوم خدا در اذهان و افکار یهود توسعه یافت. با توجه به شرایط و انتظاراتی که یهودیت از منجی موعود دارد ازجمله این‌که شخصی منجی یک حکومت مقتدر به وجود می‌آورد، یهودیان داوود را به‌عنوان منجی برگزیده باور داشتند. چنان‌که برخی از انبیاء او را مسیح می‌دانستند. به باور برخی از دانشمندان داوود پادشاه همان ماشیح یا مسیح است. اینک پیشگویی‌های انبیاء‌ را در مورد منجی بررسی خواهم کرد.


الف)پیشگویی عاموس
عاموس یکی از انبیاء بنی‌اسرائیل، آینده بنی‌اسرائیل را این‌گونه توصیف می‌کند. وی پادشاه آینده را داود معرفی می‌کند. خداوند می‌گوید: «در آن روز خیمه داوود را که افتاده است،‌ برپا خواهم نمود، شکاف‌هایش را مرمت خواهم کرد و خرابی‌هایش را برپا نموده آن را مثل ایام سلف بنا خواهم کرد... اسیری قوم خود، اسرائیل را بر خواهم گردانید. ایشان نهر‌های مخروب را بنا نموده، در آن‌ها ساکن خواهند شد، تاکستان‌ها غرس کرده، شراب آن‌ها را خواهند نوشید و باغ‌ها ساخته میوه‌های آن‌ها را خواهند خورد. یهوه خدایت می‌گوید من ایشان را در زمین ایشان غرس خواهم نمود و دگر از زمینی که به ایشان داده‌ام، کنده نخواهد شد»


ب)پیشگویی اشعیا
یکی از پیامبران که درباره ظهور مسیحا یا پادشاه آرمانی یهودیان پیشگویی کرده است، اشعیاء نبی است حتی‌ می‌توان گفت که بیشترین پیشگویی‌ها مربوط به او است. اِشعیا با توصیف و پیشگویی خود از تولد کودکی به نام «عِمّانوئیل» یعنی «خدا با ماست» یاد می‌کند. که این امیدی نسبتاً پیچیده را روشن‌تر ساخت و آن را نخست به‌اجمال برای پادشاه یهودا توضیح داد. سپس اشعیا این آرمان یهود را در میان قوم بنی اسراییل عمومیت بخشید و به آن کودک صفت‌های عالی عطا کرد و او را منجی بنی‌اسرائیل معرّقی نمود، همان‌که بر قلمرو آنان خواهد افزود و آرامش را بر تخت داوود استوار خواهد ساخت. سرانجام، وی‌ آن کودک را مصداق عالی‌ترین آرمان قوم دانست. متن زیر پیشگویی اشعیاست درباره پادشاه آرمانی یهود. «نهالی از تنه سیّی [پدر داوود] بیرون آمده، شاخه‌ای از ریشه‌هایش خواهد شکفت و روح خداوند بر او قرار خواهد گرفت، یعنی روح حکمت و فهم و روح مشورت و قوت و روح معرفت و ترس از خداوند. خوشی او در ترس خداوند خواهد بود و موافق رؤیت چشم خود داروی نخواهد کرد و بر وفق سمع گوش‌های خویش تنبیه نخواهد نمود، بلکه مسکینان را به عدالت داوری خواهد کرد و به جهت مظلومان زمین به‌راستی حکم خواهد نمود. جهان را به عصای دهان خویش زده، شریران را به نفخه بهای خود خواهد کشت. کمربند کمرش عدالت خواهد بود و کمربند میانش امانت. گرگ با بره سکونت خواهد داشت و پلنگ با بزغاله خواهد خوابید .... آنگاه انصاف در بیابان ساکن خواهد شد و عدالت در بوستان مقیم خواهد گردید، و عمل عدالت سلامتی و نتیجه عدالت آرامی و اطمینان خواهد بود تا ابدالآباد و قوم من در مسکن سلامتی و مساکن مطمئن و در منزل‌های آرامی ساکن خواهند شد.» و درجای دیگر می‌فرماید: «اگرچه تأخیر نماید برایش منتظر باش زیرا که البته خواهد آمد و درنگ نخواهد نمود... بلکه جمیع این‌ها را نزد خود جمع می‌کند و تمامی قوم‌ها را برای خویشتن فراهم می‌آورد.» البته شایان توجه است که قوم یهود به‌عنوان مردمی دین‌دار همواره به آینده خویش امیدوار بودند. در زبور آمده است: «زیرا که شریران منقطع خواهند شد و اما منتظران خداوند وارث زمین خواهند بود هان بعد از اندک زمانی شریر نخواهد بود... و اما حلیمان وارث زمین خواهند شد... زیرا که بازوهای شریران شکسته خواهد شد و اما صالحان را خداوند تأیید می‌کند... صالحان وارث زمین خواهند شد... منتظر خداوند باش و طریق او را نگاه‌دار تا تو را به وراثت زمین برافروزد.»


ج)پیشگویی دانیال
دانیال از دیگر انبیای بنی اسراییل است که رؤیای خود درباره¬ی آخرالزمان را این‌گونه بیان می‌کند: «و در رؤیای شب نگریستم و اینک مثل پسر انسان با ابرهای آسمان آمد و نزد قدیم‌الایام رسید و او را به حضور وی آوردند و سلطنت او سلطنت جاودانی و بی‌زوال است و ملکوت او زایل نخواهد شد.« همچنین در سفر پیدایش خداوند به ابراهیم چنین نوید می‌دهد که: «خداوند به ابرام گفت اکنون تو چشمان خود را برافراز و از مکانی که در آن هستی به‌سوی شمال و جنوب و شرق و غرب بنگر. زیرا تمام این زمین را که می‌بینی به تو و ذریت تو تا ابد خواهم بخشید و ذریت تو را مانند غبار زمین گردانم چنان‌که اگر کسی غبار زمین را تواند شمرد ذریت تو نیز شمرده شود. خداوند به وی [ابراهیم] گفت:‌...کسی که از صلب تو درآید وارث تو خواهد بود و او را بیرون آورده گفت اکنون به‌سوی آسمان بنگر و ستارگان را بشمار هرگاه آن‌ها را توانی شمرد پس به وی گفت ذریت تو چنین خواهد بود... پس وی را گفت من هستم یهود که تو را از اور کلانیان بیرون آوردم تا این زمین را به ارثیت به تو بخشم. خداوند به وي [ابراهیم] گفت: اما من اینک عهد من با تست و تو پدر امت‌های بسیار خواهی بود و نام تو بعدازاین ابرام خوانده نشود بلکه نام تو ابراهیم خواهد بود زیرا که ترا پدر امت‌های بسیار گردانیدم. فرشته خداوند از آسمان ندا درداد و گفت: خداوند می‌گوید به ذات خود قسم می‌خورم چون‌که این کار را کردی و پسر یگانه خود را دریغ نداشتی [اشاره دارد به داستان قربانی پسر حضرت ابراهیم] هرآینه تو را برکت دهم و ذریت تو را کثیر سازم مانند ستارگان آسمان و مثل ریگ‌های بیابان ... و از ذریت تو جمیع امت‌های زمین برکت خواهند یافت." و ازآنجایی‌که بنی اسراییل خود را فرزندان ابراهیم نبی می‌دانند و اورا پدر خود این آیه حکایت از یک پیشگویی بزرگ درباره¬ی ظهور یک منجی است که در آخرالزمان مستضعفان توسط منجی بر زمین حکمروایی خواهند داشت. این چند نمونه آیات از مواردی بود که در عهد قدیم انبیا بنی‌اسرائیل به بشارت منجی اشاره نموده است.


نتیجه
در عهد قدیم یا تورات آیات متعددی درباره¬ی ظهور یک منجی خبر می‌دهند. این منجی اسامی مختلفی دارد و ازآنجایی‌که یهود تاریخی پر فراز و نشیبی دارد که مملو از سرپیچی‌ها از فرامن الهی اسارت‌ها و ... است برخی از این منجیانی که درآیات بشارت داده‌شده ممکن است اشاره به مسیح تاریخی مسیحیان باشد و برخی نیز اشاره به منجی آخرالزمانی شیعیان همان منجی‌ای که همه¬ی ادیان بزرگ منتظر آن‌اند. آنچه در عهد قدیم سزاوار توجه است موعودگرایی بارز این متن است.

 

نقل مطالب با ذکر منبع و عنوان « پژوهشکده بین المللی امام رضا علیه السلام- مشهد مقدس» بلامانع است.

 

 

این مورد را ارزیابی کنید
(0 رای‌ها)
  • آخرین ویرایش در دوشنبه, 23 مهر 1397 09:04
  • اندازه قلم